Something up there is watching us; jaja, maar het waren géén kleine, groene mannetjes van een andere planeet. Dat 'up there' was in de Amerikaanse cultserie The X-Files niet ruimtelijk, maar hiërarchisch bedoeld. Het (Amerikaanse) mensdom werd in de negen seizoenen waarin de serie liep (1993-2002) bespied, gemerkt en gecatalogiseerd door niets of niemand minder dan zijn eigen regering, met het oog op kolonisatie door een hogere, buitenaardse soort. FBI-agenten Dana Scully (Gillian Anderson) en Fox Mulder (David Duchovny) kwamen in hun queeste naar die waarheid op het spoor van een geheimzinnige regeringssamenzwering, die al onherroepelijk was uitgezaaid naar de vitale organen van de samenleving. Met uiteindelijk negen seizoenen X-Files achter de kiezen was voor de tv-kijker uit de jaren '90 niets nog wat het leek: wetenschap, politiek en media bleken niets meer te zijn dan instrumenten, die de samenzweerders gebruikten om alle publieke belangstelling af te leiden van hun project.
De betere game
Na een vrij conventioneel eerste seizoen groeide die raamvertelling doorheen de negen jaargangen van The X-Files stilaan uit tot een oedipale fabel met literaire, bijna mythische proporties, en verleende de serie ook haar uitgebreide vaste kijkerspubliek. En ja, daar kwamen ook videogames van. De episodes met een afgerond verhaal, waarin de agenten het moesten opnemen tegen gemuteerde slangenmensen, Indiaanse weerwolven, onsterfelijke bajesklanten, buitenaardse hermafrodieten en door generaties van inteelt mismaakte varkensboeren, werden in 2004 nog verwerkt tot een late game-epiloog met The X-Files: Resist or Serve. Het was een standaard third-person-actieadventure, dat twee jaar nadat de laatste aflevering van de reeks op televisie liep op de markt werd gebracht, en waarin Duchovny en Anderson nog een laatste keer hun stem aan de twee hoofdpersonages verleenden voor een collectie van drie losstaande verhalen.
Maar de betere, of op zijn minst interessantere, game naar de serie was The X-Files Game, die respectievelijk in 1998 (pc) en 1999 (PlayStation) in de winkelrekken landde. In tegenstelling tot bij Resist or Serve kreeg je niet de twee hoofdpersonages te spelen, maar kroop je in de huid van FBI-field agent Craig Wilmore (de onbekende acteur Jordan Lee Williams), die op zoek moest gaan naar de verdwenen Mulder en Scully. Dat verhaal werd verteld door middel van Full Motion Video, of echt geacteerde beelden. De makers namen zo'n zes uur beeldmateriaal op, met de prominentste acteurs uit de reeks die hun rol verderzetten voor deze game: naast Duchovny en Anderson traden ook onder meer Mitch Pileggi (Skinner), Steven Williams (X) en - afhankelijk van hoe de game eindigt - William B. Davis (als de illustere Cigarette Smoking Man) aan. De plot werd gecreëerd door seriebedenker Chris Carter himself, en het verhaal van de game werd mooi ergens aan het einde van het derde seizoen ingepast. Het was bijna een interactieve extra aflevering.
"Er werd enorm veel moeite gedaan om een game te maken die volledig consistent was met de tv-reeks", zei de toen nog behoorlijk groene Jason VandenBerghe, die in die dagen producer voor de game was bij de Amerikaanse gamestudio HyperBole, en pas later grote faam zou maken als creatieve kracht bij Ubisoft (waar hij onder meer het geschifte Far Cry 3 maakte). "Het ontwikkelen van het verhaal en het schrijven van het scenario namen ongeveer een jaar in beslag. De game smolt ook relatief naadloos samen met de grotere mythologie van The X-Files."
Paranoia!
Wat spelers hun redenen ook waren om The X-Files Game te kopen: het was een commercieel succes, met meer dan een miljoen verkochte exemplaren voor de pc- en PlayStation-versies samen. Kritisch was het iets minder, beaamt ook Vandenberghe: "Reviewers hadden de hebbelijkheid om de game ofwel geweldig te vinden, of hem te haten. Er zat erg weinig daartussen."
