Snelgids: je eigen gaming-pc bouwen

Duidelijke uitleg, tips, tricks en enkele voorbeeld-builds

vr 11/01/2019
Michael
4 reacties

In bepaalde opzichten geldt de leuze ‘pc master race’ ook tijdens deze generatie consoles nog steeds. Permanente upgrademogelijkheden, geen problemen met backwards compatibility, en nog altijd meer multimedia-apparaat in vergelijking met een PS4, Xbox One of Switch. Je moet echter wel bijbetalen om losse hardware-onderdelen te laten assembleren, of zelf de nodige kennis bezitten. Geen fan van optie 1 en te weinig basis voor optie 2? Ik zet je op weg in deze uitgebreide snelcursus, inclusief informatie per onderdeel: waar moet je bijvoorbeeld op letten bij het kiezen van een moederbord? Tot slot voeg ik ook enkele interessante pc-builds toe zodat je met elk budget meteen aan de slag kan.

De verschillende onderdelen

Ik begin met een overzicht van alle benodigde onderdelen die je nodig hebt om een gaming-pc te bouwen. Deze komen in chronologische volgorde aan bod. Zo kies je bijvoorbeeld eerst een processor, waar je een geschikt moederbord en compatibel RAM-geheugen aan koppelt. Daarna bepaal je welk opslagmedium je beoogt en hoe krachtig je grafische kaart moet zijn.

De processor

Niet zo heel lang geleden bepaalde je budget vooral welke Intel-processor je zou kiezen, maar tegenwoordig speelt ook AMD weer mee op de CPU-markt. Wanneer je een prijslijst van beschikbare modellen bekijkt, zou je bijna gek zijn om niet meteen voor AMD te opteren. De AMD Ryzen 5 2600 kost zo slechts 170 euro, en biedt 3.400 MHz en zes cores aan. De Intel i5-7400, ‘maar’ 3.000 MHz en vier cores, kost al snel 30 euro meer.

Beide uitvoeringen zijn uitstekende processoren en dus lijkt de rekening overduidelijk en snel gemaakt. Dat is echter het moment waarop je benchmarks gaat raadplegen en ook daar is het opletten geblazen. Die benchmarks, testresultaten van de prestaties van hardware, verschillen heel fel wanneer je single core-prestaties met multicore gaat vergelijken. Je zal eerst dus moeten opzoeken of jouw favoriete games vooral één processorkern aanspreken of zo zijn geprogrammeerd dat ze voordeel halen uit het samenwerken van alle cores.

[

Vooral voor multitasking en beeldbewerking treden hexacores (CPU’s met zes fysieke kernen) prominent op de voorgrond, en als het budget hoger ligt kan je zelfs een octacore overwegen, dan heb je maar liefst acht cores. Kloksnelheden zijn eveneens belangrijk en vergelijk je best wanneer je tussen twee mogelijkheden met een vergelijkbare kostprijs twijfelt. Indien je er van uit gaat de CPU bijna constant onder heavy load te plaatsen, dan oordeel je op basis van de turbo- of boostmodus.

De processor bepaalt overigens ook welke geheugensnelheden worden ondersteund. Die onderlinge compatibiliteit bepaalt dus of je RAM-sticks met 1600 MHz, 2133 MHz of andere snelheid moet kopen. Indien je een krachtige computer wenst waarop niet gegamed zal worden, dan kan je van de grafische chip op je processor gebruikmaken om alle informatie richting je beeldscherm te vertalen. Niet elke processor heeft echter zo’n GPU aan boord, dus ook dat moet gecontroleerd worden.

Tot slot even nadenken of je ooit wilt overclocken. Dat proces houdt in dat je (onder meer) de stroomtoevoer richting je CPU wijzigt om hogere kloksnelheden te bereiken. Niet elke processor is ‘unlocked’ en enkel de modellen die dat wel zijn, kunnen via het BIOS-onderdeel van je moederbord worden overclocked. Bij Intel zijn zulke versies makkelijk herkenbaar aan de ‘K’-aanduiding achteraan het modelnummer: een i5-8600 voldoet niet aan deze vereiste, een i5-8600K daarentegen wel. Bij AMD moet je niet ver zoeken: elke Ryzen-uitgave is geschikt om sneller dan de fabrieksinstellingen te worden ingesteld.

Aan het manueel sneller instellen van je processor zijn, bijna vanzelfsprekend, enkele gevaren verbonden. Onder meer potentiële oververhitting is een factor waarmee je rekening dient te houden. Daarom is een zogenaamde ‘after market’-koeler, een processorkoeler die niet standaard mee wordt geleverd, een echte must. Zelfs wanneer je de standaardinstellingen voor je processor behoudt, kan het nooit kwaad een extra investering van enkele tientallen euro’s te doen om zo de temperatuur aan de lage kant te houden. Raadpleeg zeker altijd het internet vooraleer je de BIOS-instellingen wijzigt, zo weet je zeker dat je gewenste instellingen zinvol en veilig zijn.

Het moederbord

De keuze van je moederbord wordt eerst en vooral bepaald door de processor die je hebt gekozen. Elke CPU heeft een uniek socketnummer en dat bepaalt in welke moederborden hij zal passen. Ik grijp even terug naar de i5-8600: deze past in socket 1151, dus daarop wordt het moederbord afgestemd. Toch voor een AMD-processor gekozen, bijvoorbeeld de reeds vermelde AMD Ryzen 5 2600? Die wordt dan weer door een AM4-socket gedreven. Je zal merken dat AMD en Intel totaal verschillende sockets hanteren. Een moederbord waarop je een AMD CPU installeert, zal je achteraf dus nooit voor een Intel-upgrade kunnen recycleren, of omgekeerd.

De socket is dus het allerbelangrijkste, maar je hebt uiteraard ook nog tientallen moederborden met het juiste nummer. Waarmee hou je dan vervolgens rekening hoor ik je denken? Dat kan persoonlijke voorkeur zijn, qua connectiviteit bijvoorbeeld, of toch praktisch in verband met RAM-geheugen en eventuele gebruik van twee grafische kaarten. Tussen de specificaties zal je bijvoorbeeld terugvinden welke geheugenstandaarden worden ondersteund – zorg ook hier weer voor compatibiliteit met je processor – en hoeveel PCIe x16-sleuven er zijn. Eén is voldoende als je het bij één grafische kaart wenst te houden, maar als je erover nadenkt ooit een tweede toe te voegen, moet je zo’n extra sleuf voorzien.

Tegenwoordig treden M.2-opslagmedia echt op de voorgrond, dus een moederbord met zo’n aansluiting is ook geen overbodige luxe. Een M.2 SSD (een harde schijf zonder ronddraaiende onderdelen) is namelijk 5 tot 7 keer sneller dan een standaard-SSD, terwijl de kostprijs niet eens het dubbele bedraagt.

Daarnaast hou je best ook rekening met de connectiviteit aan de ‘uitgang’ van het moederbord, het gedeelte waarin je al je kabels plugt. USB 3.0 is ondertussen de standaard, dus 2 poorten is misschien wat weinig als je randapparatuur 3.0 ondersteunt. Misschien wil je wel een USB C-poort of zeker 4 USB 3.0-aansluitingen op je case, dan moet je ook daarop filteren. Een moederbord kan snel heel erg duur worden, maar als je de lat niet te hoog legt, behoort het tot de goedkopere onderdelen van een gaming-pc.

RAM-geheugen

RAM-geheugen kiezen is, in vergelijking met de keuze van een processor en moederbord, kinderspel. Je weet ondertussen welke RAM-snelheden door je toekomstige computer worden ondersteund, dus de keuze is al een tikkeltje beperkter. Stel dat je op zoek bent naar geheugen met een snelheid van 3.000 MHz, dan moet je vervolgens één knoop doorhakken: kies je 8, 16 of 32GB? Voor videogames volstaat 16GB ruimschoots, toekomstgericht of als videobewerker kan je voor 32GB opteren. DDR4 past op elk hedendaags moederbord, de DDR3-standaard ligt al een tijd achter ons, maar let dus op indien je geheugen wilt hergebruiken.

Interessant weetje trouwens: probeer altijd een setje van twee RAM-sticks te kopen. 2*8GB werkt sneller dan 1*16GB geheugen. Lees bovendien even de handleiding van het moederbord zodat je weet in welke twee sleuven deze latjes terug moeten komen om optimaal van de maximale snelheden te kunnen profiteren.

Grafische kaart

Ook de grafische kaart-wereld onderging de laatste tijd een revolutie, want NVIDIA heeft met AMD’s comeback terug wat concurrentie. Het is onbelangrijk welke kant je met het moederbord en de CPU op gaat, AMD-kaarten werken op Intel-gebaseerde set-ups, en omgekeerd kan je perfect een NVIDIA-GPU met een AMD-processor combineren. Het komt dus vooral aan op enerzijds je budget en anderzijds natuurlijk je vereisten. Op een grafische kaart besparen is het domste wat je kan doen, aangezien het de grootste hap uit je budget neemt en een extra investering van 100 euro je een paar jaar extra ervan kan laten genieten.

Sinds NVIDIA’s release van de 2070- en 2080-chips, daalden de prijzen van de 10-series. Als je het je kan veroorloven is een GTX 1070(Ti) echt de moeite waard, want deze scoort bijna even goed als de GTX 1080 en is toch net dat tikkeltje goedkoper. Wie de loterij heeft gewonnen of zichzelf simpelweg wilt verwennen kan uiteraard laatstgenoemde, of zelfs de (peper)-dure RTX 2070 of 2080 overwegen. Hoe beter het model hoe langer je ermee gediend zal zijn, dus denk vooral bij je grafische kaart extra toekomstgericht.

Wanneer je om dit voorbeeld te volgen, besloten hebt een 1070-exemplaar aan je build toe te voegen, merk je dat NVIDIA hun grafische chip niet zelf aan de man brengt. Daarvoor doen ze beroep op hardware-iconen zoals MSI, Gigabyte en ASUS, die elk op hun eigen manier van NVIDIA’s producten gebruikmaken. De ene fabrikant legt de nadruk op meer koeling, de andere op een iets hogere kloksnelheid, en daardoor fluctueren de prijzen ook. Algemeen bekeken mag je eigenlijk consequent voor het goedkopere model opteren, aangezien de maximale resolutie aan 60Hz bij HDMI 2.0 gelijkgetrokken werd met DisplayPort 1.2. Qua schermoutput is daar dus ook geen echt verschil meer. Lopen de prijzen quasi gelijk, dan kan je op zoek gaan naar de versie met de snelste chip (1.531 MHz versus 1.607 MHz bijvoorbeeld in het geval van de GTX 1070-versies van MSI.

Opslagmedia

De prijzen van SSD-schijven zijn drastisch gedaald. Indien je geen x-aantal TB-grote HDD hebt liggen, dan kan je beter een SSD van 512GB in huis halen om Windows op te installeren alsook een mooi aantal games. Ligt je budget hoog genoeg dan kan je dat exemplaar als tweede schijf gebruiken en je opstartschijf in een M.2 veranderen. Dat is een SSD-latje, vergelijkbaar in vorm met RAM-geheugen, dat in een M.2-slot op je moederbord wordt geschoven en vervolgens wordt vastgevezen. De lees- en schrijfsnelheid ligt echter pakken hoger, waardoor Windows nog sneller opstart en games, die veel assets moeten inladen, ook sneller reageren. Niet elk moederbord heeft echter een M.2-slot, de nieuwere doorgaans gelukkig wel, dus dat is alweer een factor om mee rekening te houden.

Voeding

Je PSU, ofwel Power Supply Unit, is best modulair. Dat betekent dat enkel de 24-pin connector voor je moederbord onder stroom te zetten, en de 8-pin connector voor de processor, standaard aan de voeding vast zitten. Heb je extra kabels nodig voor je grafische kaart, harde schijven of iets anders? Op enkele seconden klik je deze op de voeding vast. De enige vraag die dan nog rest, is hoeveel watt je nodig hebt om je kersversie computer te laten draaien. Je kan per onderdeel opzoeken hoeveel stroom er nodig is, maar een gebruiksvriendelijke manier vind je eveneens online. Op deze site kan je namelijk je hardware invullen en je krijgt dan automatisch een berekening voorgeschoteld. Als kers op de taart kan je ook voor een efficiënte voeding gaan: een 80 Plus Bronze-label duidt aan dat de voeding degelijk is, maar een Gold-, Platinum- of Titanium-score is nóg beter.

Behuizing

Het kiezen van een behuizing komt veelal neer op je persoonlijke voorkeur. Mag het met wat neonverlichting, liever sober of erg compact? Het zijn allemaal factoren waarover je zelf kan beslissen. Wanneer je voor het eerst een computer zal assembleren kies je best voor een kast met veel ruimte, dat vergemakkelijkt het vastvijzen van de verschillende componenten. Hou ook rekening met de connectiviteit op het frontpaneel: enkele USB 3.0-poorten, een microfoon- én headsetingang zijn geen overbodige luxe.

Voor elk budget wat wils

~800 euro

ProcessorAMD Ryzen 5 1600X
MoederbordGigabyte GA-AB350
RAMG.Skill 16GB DDR4-2666 Kit
Grafische kaartASUS GTX 1060 3GB
SSDKingston A400 240GB SSD
HDDSeagate BarraCuda 2TB
VoedingCooler Master MasterWatt Lite 500W
BehuizingCooltek KX White

~1.200 euro

ProcessorIntel i5-8600
CPU-koelerCooler Master Hyper H412R
MoederbordGIGABYTE AORUS Z370 Gaming K3
RAMG.Skill 16GB DDR4-2666 Kit
Grafische kaartGigabyte GTX 1070 Ti WINDFORCE 8G
SSDKingston A1000 240GB (M.2)
SSD2Crucial BX500 480GB
VoedingCooler Master MasterWatt 650W
BehuizingCooltek KX White

+2.000 euro

ProcessorIntel i7-9700K
CPU-koelerbe quiet! Pure Rock
MoederbordASUS PRIME Z370-A
RAMG.Skill 32 GB DDR4-2666 Kit
Grafische kaartGIGABYTE GeForce RTX 2080 WINDFORCE
SSDSamsung 970 EVO 500GB (M.2)
SSD2Samsung 860 EVO 1 TB
VoedingCorsair HX850i 850W
BehuizingSharkoon VG5-W

Heeft de microbe je te pakken en wil je zelf aan je eigen gaming-pc beginnen? Raadpleeg gerust ons Aankoopadvies-subforum, waar je met al je hardware-gerelateerde vragen terecht kan. Succes, en laat ons gerust weten welke build jij hebt samengesteld!

4reacties

Iets verouderd imo
1070ti -> Rtx 2060
1600x -> 2600

Rating:0

Tekst zal even in de pipeline, nog voor de specs van de RTX 2060 officieel waren. Wordt sowieso geüpdatet, want je hebt gelijk, dit moet up-to-date blijven!

Rating:0

Mooie guide! Voor menig hardware enthousiasten is dit basis info, maar het kan geen kwaad voor wie interesse toont om zijn/haar eigen pc in elkaar te boxen! :)

Rating:0

Inderdaad, zoiets doe je als kenner met de ogen dicht, maar je moet ooit die eerste stap durven zetten en dit artikel kan daar bij helpen :)

Rating:0