Is PS5 versus Xbox Series X/S de laatste veldslag in de console-oorlog?

Is PS5 versus Xbox Series X/S de laatste veldslag in de console-oorlog?

De PlayStation 5 en de Xbox Series S/X zijn er. Het zou ons verbazen dat ze de laatste consoles zullen zijn die ooit in de winkels komen, maar het zijn wellicht de laatste die op voet van oorlog tegenover elkaar staan. Daarvoor is het aantal kanalen nààst de consoles te sterk aan het aanzwellen.

De aanstaande strijd tussen de PlayStation 5 en Xbox Series S/Xwordt de tiende platformoorlog die wij en onze voorvaderen meemaken in de videogame-industrie. Iedere zeven jaar drukt die laatste op de rebootknop, met de lancering van nieuwe consoles van Sony’s PlayStation-videospellenmerk en Microsofts Xbox-game-afdeling (Nintendo houdt zich tradtioneel buiten het strijdgewoel, en brengt zijn volgende console meestal enkele jaren na die van zijn twee concurrenten uit).

Die strijd is al behoorlijk heftig geweest, en dat is bij de aanvang van deze nieuwe ‘hardwarecyclus’ niet anders. Tot enkele weken geleden léék het wel een erg saaie console-oorlog te worden: met zijn PlayStation 4 (goed voor 114 miljoen verkochte exemplaren tot nu toen) heeft Sony een comfortabele voorsprong op zijn erfconcurrent in de gamesector (de Xbox One heeft 49 miljoen gesleten exemplaren op zijn naam staan, minder dan de helft dus).

Maar dat was voordat Microsoft aankondigde dat het, voor 7,5 miljard dollar, Zenimax had overgenomen, het Amerikaanse bedrijf dat onder meer achter gamelabel Bethesda zit, en eigenaar is van Doom-ontwikkelstudio id Software. “Sony heeft altijd al een voetje voor gehad op Microsoft met betere eigen content”, zei Joost Van Dreunen, professor videogamebusiness aan de universiteit van New York, daarover. “Maar Xbox heeft een stuk van de contentkloof met Sony gedicht. Ze staan nu meer dan ooit op gelijke voet.”

Sony heeft twee keer de ‘installed base’ van Microsoft.

Microsofts troepenbeweging

Het is nog onduidelijk of Microsofts miljardenovername een onmiddellijke impact zal hebben op de concurrentiestrijd tussen Xbox en PlayStation. Xbox-opperhoofd Phil Spencer hield zich onlangs wel aan de oppervlakte toen hem de vraag werd gesteld of Bethesda-games (waaronder topreeksen als Fallout, The Elder Scrolls en Dishonored) in de toekomst Xbox-exclusives kunnen worden, maar de realiteit is dat dat wellicht niet erg snel zal gebeuren – àls het al gebeurt. De overname past vooral in een ruimere troepenbeweging die Microsoft al een jaar of drie aan het uitzetten is, met een golf van overnames waarmee het consolemerk zijn portfolio van gamestudio’s aan het uitbreiden is, en die veel verder gaat dan alleen maar de consolestrijd met Sony.

Het is alvast duidelijk dat Xbox PlayStation niet langer als zijn aartsvijand ziet.

“Hetgeen wat ons verschillend maakt met andere gamemerken is de brede waaier aan kanalen waarmee we content naar ons Xbox-merk brengen”, vertelde Matt Booty, directeur van Microsofts Xbox Studios, me onlangs. “We hebben onze interne studio’s, ons indiekanaal ID@Xbox, en natuurlijk onze goeie relaties met third parties als Electronic Arts en Activision. Maar ook onze eigen studio’s vallen in meerdere categorieën uiteen. We hebben de grote franchises, zoals Halo, Gears of War en Minecraft, en onze studio’s als Double Fine en Ninja Theory, die we niet vertellen om zes sequels na elkaar te maken: we laten ze hun zin doen. Ook hebben we een uitgeefteam dat deals maakt met studio’s die onafhankelijk willen blijven, zoals Dontnod onlangs met hun Xbox-exclusive Tell Me Why. We hebben nog een weg af te leggen om ervoor te zorgen dat onze titels kwalitatief doen wat we ermee beloven, maar we hebben ons goed georganiseerd voor een succesvolle toekomst.”

Het is alvast duidelijk dat Xbox PlayStation niet langer als zijn aartsvijand ziet.

Verhoudingen veranderen

Niettemin blijft PlayStation dominant op consolegebied. Dat is Sony’s gamemerk eigenlijk al een kwarteeuw lang: eventjes leek het mis te gaan met de PlayStation 3, maar tegen het einde van die consolegeneratie had ook dat toestel – zij het nipt – de bovenhand gehaald, en de succesvolle PlayStation 4 was natuurlijk weer een succesverhaal. In België bekoort de Xbox een kleine minderheid van gamers, maar dat is niet overal op de wereld zo.

Sony heeft twee keer de ‘installed base’ van Microsoft.

"In de VS is Xbox de grootste, omdat het de thuishaven van Xbox is. Overal waar Microsoft sterk is, is de Xbox ook sterk”, zegt Ronny Hoekman, Benelux-marketingbaas van PlayStation. “In Nederland gold dat overigens ook: we hebben veel moeite gehad om PlayStation hier sterk te houden toen de eerste Xbox kwam. We waren ineens, laat ons zeggen, de challenger. Ook voor de komst van de Xbox, zelfs: Nederland is een land van pc-gebruikers.

Waar een sterke pc-cultuur heerst op gebied van games, scoort Xbox meestal ook goed. Het compleet tegenovergestelde is natuurlijk ook waar in Japan: Xbox staat daar nergens omdat PlayStation van Sony is, een Japans merk. Verder is het een kwestie van strategische prioriteiten stellen. We hebben met de PlayStation 4 bijvoorbeeld zwaar ingezet op Groot-Brittannië, dat traditioneel een door Xbox gedomineerde markt was, en we hebben de verdeling weten om te draaien: de PlayStation is daar nu de grootste."

PlayStation blijft dominant op consolegebied.

PC Strikes Back

De verhoudingen tussen de twee consolemerken kunnen dus altijd nog veranderen, maar het is vooral de opkomst van andere platformen die het boeltje door elkaar schudt. Microsoft maakt er allang een punt van om zijn nieuwe Xbox-games ook op de pc uit te brengen, en PlayStation doet stilaan hetzelfde. Met behoorlijk succes zelfs: de recente pc-versie van Horizon: Zero Dawn sleet 716.000 stuks in de releasemaand. En de pc-editie van Death Stranding deed het, met 477.000 exemplaren, ook prima. Sony heeft al aangegeven dat het nog meer van zijn exclusives ook op de pc zal lanceren.

De pc heeft de afgelopen jaren dan ook een opmerkelijke remonte gemaakt: volgens cijfers die Van Dreunen distilleerde voor zijn zopas boek ‘One Up: Creativity, Competition, and the Global Business of Video Games’, verdienden de grootste gamebedrijven op de wereld in 2018 bijna evenveel aan gamen op de pc als op de consoles – beide net iets meer dan 25 miljard dollar per jaar - terwijl hun console-inkomsten tien jaar eerder zowat drie keer hoger lagen dan hun recettes op de pc.

De pc heeft de afgelopen jaren een opmerkelijke remonte gemaakt.

Dat komt natuurlijk omdat videogames in 2008 hun geld nog veelal opbrachten via de verkoop van de volledige game in een doosje, dat in een winkelrek stond of online kon worden besteld en aan je voordeur werd geleverd via de post. Digitale distributie, dlc, free-to-play en andere moderne businessmodellen stonden nog in hun kinderschoenen. Vandaag zijn net dié zo stevig gegroeid dat we in essentie over meerdere kanalen spreken. De smartphone is erbij gekomen.

De pc kende vooral een remonte dankzij free-to-play-games als Fortnite en mmo’s als World of Warcraft, Final Fantasy XIV en The Elder Scrolls Online, die na een forse shakeout rond de jaren 2012-2014 ineens wel economisch leefbaar zijn. Het aantal platformen waarop kan worden gegamed is toegenomen, en met streamingdiensten als Google Stadia en Microsoft xCloud staan we nog maar aan het begin van die ontwikkeling.

De pc kende vooral een remonte dankzij free-to-play-games als Fortnite en mmo’s als World of Warcraft, Final Fantasy XIV en The Elder Scrolls Online, die na een forse shakeout rond de jaren 2012-2014 ineens wel economisch leefbaar zijn.

Platform-agnostisch

Dat betekent niet dat de PlayStation 5 en Xbox Series de laatste consoles uit de geschiedenis zullen zijn – zoals Van Dreunen me vertelde: “Dertig miljard dollar per jaar is nog altijd een soort inkomsten die je niet links laat liggen.” Maar de manier waarop de consolemarkt in elkaar zit is zo hard aan het veranderen dat de grote gamemerken zich tegelijkertijd stilaan aan het klaarstomen zijn voor die ‘platformagnostische’ toekomst. Met niet Sony, maar Microsoft voorlopig voorop.

“Het is alvast duidelijk dat Xbox PlayStation niet langer als zijn aartsvijand ziet”, zegt Van Dreunen. “Sony heeft twee keer de ‘installed base’ van Microsoft, en ik ben er zeker van dat dat niet anders zal worden in deze nieuwe generatie. Maar het heeft een veel bescheidener marktaandeel in het gezamenlijke universum van de pc, de console, het mobieltje en – binnenkort – de cloud.”

Commentaar toevoegen

Log in or to post comments