In Prison Architect ben jij de manager van een nog te bouwen gevangenis. Het is een builder in de stijl van Simcity. Je ziet je gevangenis van bovenaf en krijgt met alle aspecten van het gevangenisleven te maken. In eerste instantie is het jouw taak om de eerste gebouwen neer te zetten die nodig zijn om gevangenen op te vangen. Zo bouw je een Holding Cell, waar meerdere gedetineerden bij elkaar gezet kunnen worden, een luchtplaats om de benen te strekken, een keuken en een kantine. Wanneer je dat gedaan hebt en de juiste elektriciteitskabels en waterleidingen zijn aangelegd door de bouwvakkers, huur je bewakers en koks in en ben je klaar om de eerste veroordeelden te ontvangen. Elke gevangene geeft je een eenmalige geldbonus en per uur dat in de game verstrijkt, strijk je ook een vergoeding op. Het is zaak om de inkomsten hoger te krijgen dan de kosten die je kwijt bent aan salarissen om zo niet in geldproblemen te komen.
Fondsen aanwerven
Tegelijkertijd kun je een beroep doen op diverse fondsen die je een geldbedrag geven wanneer je aan een aantal voorwaarden voldoet. Aan het begin is het bijvoorbeeld mogelijk om wat geld te incasseren door je gevangenis te voorzien van een stuk of 25 cellen waar één persoon in wordt gestopt. Deze voorzie je gewoon van een bed en een wc, maar kan je ook versieren met een boekenkast of een televisie. Luxegoederen zorgen er voor dat de gevangenen zich meer op hun gemak voelen en de kans dat zij in opstand komen kleiner wordt.
Het toffe aan Prison Architect is dat je steeds bezig bent. Elke keer dat je nieuwe cellen bouwt en nieuwe gevangenen opneemt, ontstaan er weer nieuwe problemen die opgelost moeten worden. Zo kan het zijn dat je huidige keuken en kantine te klein zijn en dat je moet uitbreiden. Of dat nieuwe gevangenen zwaar aan de drugs zitten en daarmee veel overlast voor de rest veroorzaken, en hun drugs aan anderen verkopen. Het is dan zaak om de complete gevangenis te doorzoeken naar drugs en vervolgens in speciale klaslokalen lezingen te geven over de gevaren van het gebruik in de hoop dat het stopt. Ook is het zaak om snel een aantal bewakers met honden aan te nemen, die ontsnappingstunnels kunnen ontdekken en zo voortijdig een uitbraak kunnen voorkomen. De gedetineerden die voor de tunnels verantwoordelijk zijn, worden vervolgens een paar dagen in de isoleercel gegooid. En dan hebben we het nog niet gehad over het maken van een dagtaakplanning om de gevangenen enerzijds nuttig in te zetten en anderzijds er voor te zorgen dat ze relatief gelukkig blijven.
Veel gebouwen en mogelijkheden
In onze gevangenis hebben we nu een vijfentwintigtal verschillende gebouwen staan, die allemaal hun eigen rol vervullen. We hebben klaslokalen, ontspannings-, werk-, was- en kantoorruimtes, een winkel waar we wat producten kunnen verkopen, een bibliotheek met literatuur, een kerk en nog veel meer. Met zo’n tweehonderd gevangenen is het zaak om alles logisch op elkaar aan te sluiten, zodat er niet al te veel tijd verloren gaat, en verdienen we tegelijkertijd dagelijks een mooi bedrag waarmee we nieuw grondgebied kunnen kopen om onze gevangenis uit te breiden.
Campagnemodus
Voor we echter met onze eigen gevangenis aan de slag gingen, speelden we de campagne-modus van de game. Vanaf het allereerste begin in de Early Access-periode zat er al een verhalende tutorial, waarin we kennis maakten met een man die op het punt stond geëxecuteerd te worden omdat hij zijn vrouw en haar minnaar had vermoord. In het eindproduct zitten nog eens vier extra tutorial-verhalen, die op een mooie manier aan elkaar zijn gekoppeld. Zo blijkt de minnaar die de man uit het eerste verhaal dood heeft geschoten een lid van een belangrijke maffiafamilie te zijn en had hij onder zijn bed een grote hoeveelheid cocaïne. Dat zorgde er uiteindelijk voor dat de maffiafamilie zelf achter slot en grendel komt te zitten. In het tweede verhaal krijg je mee hoe het hen daar vergaat. De verhalende missies zijn aardig en leren je bovendien alle belangrijke facetten van het gevangenisdirecteurschap. Wij hebben er zo’n zes uur mee doorgebracht voor we echt met een eigen gevangenis aan de slag gingen en hebben ons daarin geen moment verveeld. Het is een waardevolle toevoeging.
Escape Mode
Iets minder te spreken zijn we over de Escape Mode, die met de lancering van de volledige versie is toegevoegd. Het is een modus waarin je in de huid kruipt van een gevangene en met hem moet je proberen de koning van de gevangenis te worden en uiteindelijk ontsnappen. Op papier klinkt het als een interessant RPG-achtige modus, waarin je reputatiepunten moet verzamelen om je vaardigheden te verbeteren, maar in de praktijk is het nogal saai. De meeste gevangenissen die wij probeerden waren niet echt geschikt voor de modus. Zo waren we binnen de kortste keren behoorlijk sterk en ramden vanaf dat moment de ene na de andere bewaker in elkaar tot we simpelweg uit de gevangenis konden lopen. Het zegt dan ook wel iets dat de modus verstopt zit in het extra’s-Menu. Je moet het echt als een extraatje zien.
