Until Dawn is een PS4-exclusieve filmische horrorgame. Het verhaal dropt acht jongeren een dramatische winternacht lang in een afgelegen luxueuze berghut die ze blijkbaar delen met een psychopathische killer. Als speler hop je net zoals in een televisiereeks van personage naar personage, stuur je die door een spelwereld in actie-, exploratie-, puzzel- en dialoogscènes. Daarbij neem je de hele tijd kleine tot extreme beslissingen en bijna elk daarvan heeft kleine tot mogelijk dodelijke gevolgen op korte en lange termijn. Het zogenaamde butterfly-effect. Dat betekent dat elke doorloop anders speelt, dat er heel wat verschillende mogelijke finales zijn. Het zou je zelfs kunnen lukken om die dawn, het ochtendgloren, te halen zonder maar een van je acht personages te verliezen. Wij speelden de eerste drie uur van de game en onze bodycount stond al op éen, met een nummer twee op luttele seconden afstand toen deze demo met een bruuske cliffhanger naar een zwart scherm schakelde. Pfffw.
Niet de Olsen-twins
Het verhaal begint met een proloog. Tien jongeren hebben duidelijk een feestje gebouwd ergens in een afgelegen winterse berghut. Sommigen hebben zich lam gezopen, anderen halen een grap uit met een van de twee aanwezige tweelingzussen Hanah en Beth. Het slachtoffer stormt daarop de ondergesneeuwde nacht in, haar zus achtervolgt haar en de speler krijgt de heel intuïtieve besturing aangeleerd van navigatie, het onderzoeken en manipuleren van voorwerpen, tot het nemen van beslissingen die al dan niet een scherpe timing vereisen. Omdat we hier zo weinig mogelijk willen spoilen – ook al zal jullie game anders lopen dan het onze – vatten we het samen met: vijf minuten later zijn de twee zussen dood. Einde proloog. Nieuw scherm dat je vertelt dat het 1 jaar later is en de acht resterende jongeren zich op aansporen van de Josh, de broer van Hannah en Beth, allemaal terug verzamelen op de plaats des onheils.
Dokter McCreepy
Maar voor het zover is, zit je door een sessie bij een psychiater. Die wordt gespeeld door de altijd creepy Peter Stormare en richt zich naar jou, de speler. Hij stelt je vragen, geeft in latere sessies – oh ja, er volgen er meer en die worden alsmaar hallucinanter – feedback en kritiek op je speelstijl, beslissingen en inconsistenties tussen je antwoorden en je acties in de game. Heel vreemd allemaal. Soms voelt het wat geforceerd aan en rukt het je weg uit de gebeurtenissen daar in die koude nachtmerrienacht. Anderzijds brengen deze momenten een unieke variatie, een ongemakkelijke adempauze én vooral: deze ‘sessies’ zijn gemaakt om de rest van de game een horrorbeleving specifiek op jouw maat te maken. Uit de vragen is gemakkelijk af te leiden wat je grootste angsten zijn, met wie je het meeste meeleeft, waar je je het meest ongemakkelijk bij voelt. Fucking slim en ietwat doorzichtig. Je kunt natuurlijk altijd liegen, maar daarmee zet je alleen jezelf een hak.
X doet het nog altijd met Y
Sam, Josh, Jessica, Mike, Emily, Matt, Ashley en Chris. Zo heten de acht spelpersonages die je zo goed en zo kwaad mogelijk allemaal levend doorheen de gruwelnacht zal leiden. Al heb je maar anderhalf uur nodig om er in je gedachten een paar aan te stippen waarvan je het niet zo heel erg zou vinden als hen een of ander fataal ‘ongeluk’ overkwam. Until Dawn is een gameversie van films als I Know What You Did Last Summer, Cabin in the Woods en Wrong Turn. Tussen alle horror van het gestaag en bloederig uitdunnende deelnemersveld, zit er ook heel wat soap. X is niet langer met Y maar nu met Z. W ziet echter X en Y heel ‘vriendelijk’ met elkaar omgaan, maar vertelt ze dat aan Z of niet? Klinkt ietwat dommig, maar het past in het genre, het stelt je de personages snel voor … én hier kan zo’n ogenschijnlijk onbelangrijke beslissing om Z wel of niet op de hoogte te brengen, uiteindelijk het verschil tussen dood en leven maken. Of in ieder geval meewegen op een van die twee uitkomsten. Je kunt immers op elk moment een menuscherm oproepen dat je karaktertrekken van je personage én zijn of haar relatie tot elk van de anderen in overzichtelijke statistieken toont. Continu wijzigende statistieken, al naargelang je acties en beslissingen.
Mystery Man
In een uur weet je welk vlees je in de kuip hebt, zijn de eerste karakters al gebotst, heeft de bende zich volgens het klassieke horrorcliché in aparte groepjes gesplitst en krijg je eerste glimpen te zien van de killer die het op hen voorzien heeft. Je krijgt zelfs de eerste puzzelstukken van wie die maniak zou kunnen zijn, wat hem drijft en hoe lang dit al bezig is. Een tabblad in dat menuscherm houdt alle gevonden aanwijzingen over de ‘Mystery Man’ netjes bij, twee andere bladen hebben de mysterieuze titel ‘The Twins’ en ‘1952’, nog een ander geeft je de status van 22 butterfly effect-draden en het laatste is gewijd aan de totems die je verzamelt. Dit is een apart spelmechanisme. Af en toe vind je een stukje van een indiaanse totem. Dat gaat gepaard met een flash-forward die een tot twee seconden duurt. Dat kan een waarschuwende, een dodelijke, een gidsende gebeurtenis zijn. Die, afhankelijk van je acties en beslissingen misschien wel of niet effectief zal plaatsvinden. Onheilspellend zijn deze dingen in ieder geval en wie ze allemaal verzamelt krijgt weer iets meer achtergrond rond het griezelige wespennest dat deze afgelegen regio is en dat al langer dan de meeste betrokkenen vermoeden.
Niet spoilen, niet spoilen, niet …
Drie uur ver in de game zijn we er nog niet uit of de killer samenwerkt met een van de acht jongeren of alleen zijn zieke fantasieën uitleeft. We hebben een paar theorieën, waarvan sommigen bij een volgende aanwijzing bevestigd worden, terwijl we anderen moeten bijschaven of weggooien. We hebben heel wat clichés de revue zien passeren, maar er wordt zeker niet slechter geacteerd dan in de films waarop de game gebaseerd is. Op die soms ritme-droppende korte pauzemomenten die op sommige dialogen volgen na dan. Jammer, want dat haalt je soms uit de onderdompeling van het verhaal. Gelukkig minder uit die van de game. Het is zeker niet altijd duidelijk wat de juiste beslissing of actie is, maar we weten wel dat we een dodelijk slachtoffer konden toeschrijven aan de combinatie van een overmoedige beslissing en een gemiste quick-time uitdaging. De game is zo ‘vriendelijk’ om je op echt dramatische momenten precies te laten zien hoe en waarom precies het jouw schuld is dat gebeurde wat gebeurde. Ik hoop dat jullie appreciëren hoe hard we hier ons best doen om absoluut niets te spoilen.
3 episodes van een seizoen
Het verhaal gaan we je zelf laten ontdekken, ook al zal dat zoals gezegd niet helemaal langs dezelfde lijnen lopen en dezelfde personages aan hun gruwelijke einde doen komen. Het eerste uur was voornamelijk aanloop en ietwat sloom. Daarna komt een en ander op tempo met af en toe sterke uitschieters die je klamme handen en lichte hartritmestoornissen bezorgen. We zijn geen liefhebbers van quick time events, maar houden dan weer wel van de optie om tijdens sommige actiekeuzes er te kunnen voor kiezen om niets te doen. Hoe je iedereen in leven houdt is ons een raadsel, want deze game werkt met een automatisch savegame-systeem en het ziet er niet naar uit dat je je terug kan gaan in de hoop het anders te doen. Dat reserveer je dus maar liever voor een volgende doorspeelbeurt. Is Until Dawn angstaanjagend? Het is in ieder geval creepy, spannend, het doet je opschrikken en het schuwt de gore niet. Het echt angstaanjagende is misschien gereserveerd voor de volgende uren, waarvan we in een eerdere hands-on al een fucking sterk voorproefje van kregen.
