In de gamesindustrie zijn er maar weinigen die hun naam aan een spel mogen lenen. Sid Meier is de grote uitzondering en sinds jaar en dag maakt de Sid Meier's Civilization-franchise furore binnen de strategiegames. Het op beurten gebaseerd 4x-genre won de laatste jaren enorm veel aan populariteit en hoewel het merendeel door indie-ontwikkelstudio's wordt ontwikkeld, doet Firaxis al sinds 1997 hetzelfde. Eind oktober mogen we met z'n allen genieten van Civilization: Beyond Earth en uit de eerste 250 beurten trokken wij reeds enkele conclusies.
Een georganiseerd web
Het hoeft geen betoog dat het 4x-strategiegenre tot de meest complexe digitale avonturen behoort. Daarvoor hoef je alvast je slaap niet te laten, want de Civilopedia, in combinatie met de constant aanwezige hulpfunctie, maakt je onmiddellijk wegwijs binnen de tientallen mogelijkheden waarmee je doorheen een spel geconfronteerd kan worden. Voor beginners is het aangeraden om de Play Now-optie te selecteren, aangezien je dan direct in een spelomgeving wordt gedropt zonder al te veel poespas. Heb je liever iets te zeggen over de samenstelling van de wereld, de moeilijkheidsgraad, progressiesnelheid en nog zoveel meer, dan kan je jezelf uitleven. Elke spelplaneet wordt willekeurig gegenereerd zodat er qua herspeelbaarheid geen sprake is van een plafond. De gameplay zelf begint daarentegen op de traditionele, ondertussen stereotiepe wijze: het uitbouwen van je eerste stad.
De eerste basis positioneren gebeurt op basis van de aanwezige grondstoffen, die per grondvlak verschillen. Voldoende levenskwaliteit voorzien is bijvoorbeeld belangrijker dan ogenblikkelijk bloeiende technologische vooruitgang. Je kampement uitbouwen is bovendien slechts een kwestie van uren of zelfs minuten, dus ook al maak je een inschattingsfout, dan nog komt het allemaal wel in orde. Het technologische web correct interpreteren en de juiste beslissingen nemen zullen na verloop van tijd een grotere impact hebben op de veiligheid, kracht en het respect dat je van anderen krijgt.
Nooit alleen
Nieuwsgierigheid is een karaktereigenschap die maar weinig mensen kunnen onderdrukken, dus het mag niet verbazen dat de ruimtewezens regelmatig de grens van jouw stad opzoeken. Hun bedoelingen zijn echter zelden vriendelijk en daarom opteert iedereen best zo spoedig mogelijk om enkele verdedigingsmechanismen te onderzoeken. In-game krijg je tips welke technologieën je best kan uitdiepen, maar eenduidige antwoorden heeft het spel nooit in huis. De drie kernwoorden zijn Purity, Supremacy en Harmony. Wil jij dus alleenheerser worden, een zuiver leven leiden of harmonisch samenleven? Deze categorieën duiden aan welke onderzoeken je dan best tot een goed einde brengt. Een minimum aan vuurkracht is sowieso onontbeerlijk, want vriendelijk hallo zeggen doen de alienrassen echt niet. Het evenwicht bewaren tussen levenscondities en industriële vooruitgang mag ook niet worden onderschat, want jezelf verzwakken om toch maar dat ene productiehuis neer te kunnen planten, is allesbehalve logisch. De werkeenheden die je kan creëren kunnen boerderijen construeren op ongebruikte speltegels en zo onderhoud je de gezondheid van de bevolking. Na enkele beurten, of door het investeren van energiepunten, kan je extra tegels aankopen om een stad uit te breiden, waardoor de balans alweer wordt verstoord. Op die manier evolueert het spel constant. Er is altijd wel iets om rekening mee te houden.
Andere facties proberen - in tegenstelling tot E.T. en zijn vriendjes - wél met jou door dezelfde deur te kunnen. Je kan allianties met hen sluiten, een ruilhandel op poten zetten of een open oorlog uitvechten. Wie zin heeft om elke beurt te strijden, zal niet teleurgesteld worden, maar langs de andere kant is het maken van duidelijke afspraken vaak de beste oplossing om je eigen progressie geen stok in de wielen te steken. De vechtpreview visualiseert bovendien de uitkomst van een conflict, zodat je de risico's voor verlies van eigen units binnen de perken kan houden.
Je eigen verhaal schrijven
Iedereen die met de 4x-gameplay vertrouwd is, zal kunnen beamen dat het even duurt vooraleer de spannende, tactische gameplay zich uit. In Civilization: Beyond Earth schrijf je zelf een deel van het verhaal, aangezien de queesten niet alleen opdrachten, maar ook keuzes aan boord hebben. Dat begint onschuldig met het stichten van een eerste kolonie, niet veel later wordt er je gevraagd om een spion naar de hoofdstad van een verwante alliantie te sturen. De keuzes hebben betrekking op de specialisatie van je wetenschappers, die vaak knopen moeten doorhakken omdat ze te weinig tijd hebben om al hun dromen te realiseren. Jouw beslissingen hebben echter grote gevolgen voor de manier waarop je jouw imperium managet. Zo kregen wij bijvoorbeeld de keuze tussen het uitbreiden van de veiligheidsperimeter rond onze hoofdstad of het mobiel maken ervan, zodat ook voertuigen en werklui beschermd zouden kunnen worden. Dat laatste klinkt langs de ene kant erg aantrekkelijk, langs de andere kant kan je met een grote safe zone rondom je eigen gebied meer troepen naar open gebieden sturen...
De hele wereld verkennen is een proces van lange duur, maar de beloningen zijn navenant. Rome werd niet op één dag gebouwd en ook het samenstellen van een uitgebreid rijk lukte ons niet in 250 beurten. Dat wil echter niet zeggen dat je niet van bij het prille begin aan uitbreiden mag denken, want buitenposten ontspringen niet uit zichzelf. Eenmaal je een kolonist op pad hebt gestuurd, kan je een werkmachine achterna zenden om een weg tussen je steden te bouwen, zodat het voetvolk niet doorheen onherbergzaam terrein moet ploeteren. Dat komt hun manoeuvreersnelheid ten goede wanneer vijandige facties of aliens zich tegen jou keren. Onderweg vind je misschien een zeldzaam artefact of iets anders kostbaars wat de beschaving kan vooruithelpen.
