Zie haar hurken, de Hogepriesteres van de Tempel van Apollo in Delphi. Ze kruipt in opdracht van pelgrims en koningen uit verre landen de catacomben in, zet zich neer op een driepotig krukje dat een centimeters wijde scheur in het aardoppervlak overbrugt, waar rode dampende gassen aan ontsnappen, en laat hen getuige zijn van haar wilde paringsdans met de krachten van het universum. Ze gooit haar hoofd in haar nek, neemt de hete dampen uit de onderbuik van moeder aarde op met haar neus, haar klamme schoot, haar drassige dijen, en zegt, schreeuwt, fluistert dingen die altijd geweten maar nooit gezegd waren tegen priesters die haar woorden vervolgens interpreteren voor de bezoeker.
Iemand die deze locatie herkent?
Dát orakel, dus, speelt een belangrijke rol in Assassin's Creed: Odyssey. "Het was tijdens een studietrip naar deze plaats dat we over de precieze setting voor de nieuwe aflevering hadden beslist", zegt game director Scott Philips aan de voet van de archeologische site waar zich meer dan tweeduizend jaar geleden de tempel van Apollo bevond. "Het orakel is een sleutellocatie in het hele verhaal van Assassin's Creed: Odyssey. Het vormt een sterke connectie met een van de elementen die belangrijk zijn in het verhaal van de game: de duistere organisatie die de familie van je hoofdpersonage uit elkaar trok, en die je dus weer probeert samen te brengen."
Geschiedenis
Erosie, steenrot en oorlogen hebben anno 2018 flink hun werk gedaan op het Parthenon, het belangrijkste gebouw op de Akropolisberg in het centrum van Athene. Maar in Odyssey zijn de gebouwen, zoals gewoonlijk bij een Assassin's Creed-game, nog in hun allergrootste glorie te bezichtigen. De elfde aflevering uit Ubisofts reeks historische actiegames speelt zich deze keer af rond het jaar 431 voor onze tijdrekening: het tijdperk van de Peloponnesische Oorlog tussen de Griekse stadstaten Sparta en Athene. Dat tijdskader betekende onder meer dat het Parthenon nog niet zo lang bestond, en dat alles nog beschilderd was: inclusief een reuzegroot standbeeld van de lokale god Athena. "Het was een chaotische stad", zegt world director Benjamin Hall. "Ze bestond in essentie uit grote pizzapartjes: sommige wijken waren concentrisch, met open ruimtes, andere hadden een rasterpatroon, zoals een hedendaagse Amerikaanse stad.
Het Athene van vandaag heeft niks meer te maken met de stad die ze tijdens het tijdperk van Odyssey is geweest. We hebben drie jaar geleden tijdens een tien dagen durende studietrip door Griekenland, waar we honderden uren video-opnames en duizenden foto's hebben gemaakt, ons in verscheidene lagen van beschaving moeten ingraven om een stad - en een verdere omgeving - na te bouwen die historisch natuurgetrouw is."
We gaan in Odyssey dieper dan ooit terug in de tijd.
Een deel van studiereis heeft gameuitgever Ubisoft, naar inmiddels jarenlange gewoonte bij een nieuwe Assassin's Creed-aflevering, overgedaan met een tros journalisten erbij. Alleen maar om aan te tonen dat de game tot in zijn kleinste details historisch correct is. Natuurlijk lijkt het allemaal weer erg solide: huishistorica Stephanie Anne Ruatta overzag de hele onderneming, en zorgde ervoor dat de kleinste details juist zaten. Die schuilen onder meer in de manier waarop de personages zich tooien: spelers die het mannelijke hoofdpersonage Alexios kiezen, zullen bijvoorbeeld standaard een personage met lang haar in de nek gepresenteerd krijgen. Waarom? Omdat krijgers uit de tijd lange manen droegen als extra bescherming - hun helm beschermde namelijk bijna hun volledige gezicht, maar hij stak ook hun haren in een dichtere bos bij elkaar. Tweede voorbeeld: de helmen van koningen en generaals blonken, zodat voetvolk dat ze aanvielen hun eigen schrik in de spiegel kon zien - dus moesten ze ook blinken in de game.
Een miniemer aspect dat in de game zal opduiken, en dat eveneens voortsproot uit het historische onderzoek dat aan de designfase van het spel voorafging, zijn de 'wall piercers'. In de armere wijken van Athene waren de muren zo dun dat boeven niet eens hoefden in te breken: ze sloegen gewoon van buitenaf een gat in de muur met hun vuist, en grepen vervolgens mee wat binnen handbereik lag. En dan is er de uiterst belangrijke positie van het schild in je wapentuig. Dat dook al op in voorganger Assassin's Creed: Origins, maar in de lichtelijk nieuwe vechtstijl die wordt geïntroduceerd in Odyssey speelt het een centralere rol. "Het schild was je belangrijkste wapen in de tijd van de Peloponnesische oorlog", zegt de Griekse archeoloog Dimitris Alexandriou, die de designers van Odyssey bijstond als historisch consultant. "Het was het centrum van een krijger zijn aanval en verdediging. Alle andere uitrusting - van je zwaard tot je helm - cirkelde daarrond."
Mythe
Maar er zit ook iets in Odyssey dat die historische basis overstijgt. We kregen er een eerste glimp van te zien tijdens de gamescom-demo van de game: je spelerpersonage belandde er op het Griekse eiland Lesbos, waar hij tijdens een bossfight niemand anders dan Medusa moest bevechten, een figuur uit de Griekse mythologie die haar belagers - jij dus, als je niet oplet! - in steen kan veranderen. De hele Assassin's Creed-reeks flirtte in het verleden al met mystiek en magie, en vooral in Origins kwam die nog verder naar voren, maar nog nooit zagen we het zo in your face opduiken als in die korte demo van Odyssey. "Er zitten niet dramatisch méér mystieke elementen in Odyssey dan in Origins", zegt Philips. "Maar omdat we in het oude Griekenland zitten, moeten we sommige van die dingen aan elkaar haken. Mythes en mystiek maken gewoon deel uit van Griekenland: om een authentieke recreatie van die tijdsperiode te maken, moesten we dat element wel in het spel brengen. Je zult als speler goed voelen dat dat allemaal in elkaar past: er is geen stijlbreuk."
Op Lesbos moet je Medusa bevechten, die de speler in steen kan veranderen als hij of zij niet oplet.
De wereld van mythes was ook veel sterker ingebakken in de Griekse samenleving in de jaren 400 VC, zegt Stephanie Anne Ruatta, de huishistorica van ontwikkelstudio Ubisoft Québec. "Men zag mens en god min of meer op dezelfde hoogte. Normaal gezien proberen koningen zichzelf tot op het niveau van god te plaatsen. Maar er waren geen leiders: Athene was een democratie in het tijdsgewricht waarin Odyssey zich afspeelt."
First Civilization
Die link met mythes was voor de ontwikkelaars ook handig om eens wat sterker in te haken in de inmiddels al meer dan tien jaar lopende mythologie die onder de plots van de verschillende Assassin's Creed-verhalen loopt: die van de First Civilization, een hoogtechnologische beschaving die volgens de canon van de reeks duizenden jaren voor de Egyptenaren en andere bekende beschavingen bestond. In voorgaande afleveringen kreeg je maar een glimp daarvan te zien. In Odyssey, belooft Philips, dus iets meer. "Er bestond in de hele raamvertelling van de Assassin's Creed-serie al een sterke connectie tussen de Griekse mythologie en de mysterieuze First Civilization die al die vergeten technologie maakte. We gaan in Odyssey dieper dan ooit terug in de tijd, en zitten dus ook nog wat dichter bij het tijdsgewricht van die proto-beschaving. Geen van de First Civilization-personages uit de vroegere games zal opduiken in Odyssey: de verhaallijn van Athena en consorten is tot een einde gebracht in de aanverwante stripverhalen. Maar we zullen wel meer zien van de beschaving zelf."
"Er zijn dingen die ook wij, als historici, niet helemaal begrijpen. Sommige dingen vullen we in met wetenschappelijk vergaarde kennis, andere blijven open voor interpretatie."
Ook daarin vertoont het orakel van Delphi een subtiele maar belangrijke link met de magische gebeurtenissen in Assassin's Creed: Odyssey: men weet ook vandaag niet goed hoe de hogepriesteres aan haar 'inzichten' kwam. "Er wordt vermoed dat ze ging hallucineren door het inademen van de dampen die recht vanuit het centrum van de aarde door een scheur in de catacomben terechtkwamen", zegt Ruatta. "Het is maar één interpretatie, maar de tempel bevond zich op een seismisch actieve plaats: het kan kloppen. Er zijn dingen die ook wij, als historici, niet helemaal begrijpen. Sommige dingen vullen we in met wetenschappelijk vergaarde kennis, andere blijven open voor interpretatie."
Om die handige leemtes te helpen invullen is er natuurlijk altijd nog de fictieve technologie van de Eersten, die in de fictie van de Assassin's Creed-serie geavanceerder is dan die van de huidige wereld. Laat staan die van de oude Grieken, en die hun technologische begripsvermogen. "De bovennatuurlijke dingen die je zult zien in Odyssey zijn meer scifi dan magie", zegt Philips. "De First Civilization draait helemaal rond die geweldige quote van sciencefictionschrijver Arthur C. Clarke: 'Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic'. Voor mensen die 2.500 jaar geleden hebben geleefd, moet de technologie die we in ons verhaal toeschrijven aan de First Civilization inderdaad van magische aard zijn geweest."
