Het verhaal volgt de klassieke opzet 'held vertrekt op een epische queeste waarbij hij al snel vergezeld wordt van een team kleurrijke personages'. Iets specifieker geformuleerd gaat het avontuur zo:
Wanneer ons hoofdpersonage (een held die geen invulling kreeg qua stem of persoonlijkheid zodat elke speler zich met hem kan identificeren) eindelijk zestien jaar wordt, ontdekt hij dat hij bijzondere krachten heeft. Maar wacht, er is nog meer: hij is de incarnatie van de legendarische Luminary, de held die ooit de Dark One versloeg en zo de wereld redde. Op advies van zijn adoptiemoeder trekt hij naar Heliopolis om daar met de koning te praten die hem meer antwoorden kan bezorgen. Daar aangekomen wordt hij echter zonder pardon in de kerker gegooid onder het mom dat hij in feite de Darkspawn is die enkel doem en verderf brengt. Samen met zijn medegevangene, de rogue Erik, slaagt hij erin te ontsnappen om vervolgens de wijde wereld in te trekken en uit te vogelen wat zijn lot als de Luminary inhoudt terwijl hij uit de klauwen van de Heliodoraanse soldaten probeert te blijven.
Charme te over
Traditiegetrouw voor de reeks zijn het verhaal en de personages het hart van de game. In de eerste uren wordt de basisplot opgezet, waarna je verschillende personages ontmoet die zich bij je vrolijke bende voegen. Naarmate het verhaal vordert, kom je meer over hen te weten, waardoor je met ze meeleeft vanaf hun introductie. Reken dus op sympathieke personages die je vanaf het begin meenemen op een meeslepend avontuur vol plotwendingen die je blijven vermaken - en ontroeren, want er komen ook een paar trieste momenten in voor. Ook de NPC’s hebben vaak hun eigen verhaaltjes en verzoeken die de steden en dorpen leven geven. Je zal dus al snel geïnvesteerd raken in de wereld en de mensen van Erdrea. Het hoofdverhaal gaat maar door en zelfs na een main game van 50+ uur lang zijn er nog geheimen te ontrafelen.
Het vechtsysteem is nog altijd goeie oude standaard turn-based combat.
Naast de personages zijn ook de knotsgekke monsters, die vaker eerder grappig dan intimiderend zijn, weer door Akira Toriyama ontworpen. In de overworld reageren wezens voor het eerst op elkaar en hun omgeving, zoals de Slimes die rond een Bongo Drongo staan te luisteren en Bodkin Archers die liggen te dutten onder een boom. Het voegt alleen maar charme toe aan de wereld in plaats van monsters die verloren en verdwaasd maar wat staan rond te draaien in een veld. Het is maar één van de modernere touches die werden aangebracht zonder te knoeien met de formule die de serie zo populair maakt. Wat dacht je van real-time escape sequences waarbij je wegloopt van een draak? Of een stukje stealth waarbij je langs soldaten moet sluipen? Het voegt allemaal toe aan de game zonder iets weg te nemen van de aspecten waar we van houden.
Hoewel de ontwikkelaars de ambitie hadden om van Dragon Quest XI een open wereld-RPG te maken, strookte dit niet met de manier waarop ze het verhaal wilden vertellen. Dus werd dit idee geschrapt en werd er besloten om het spel lineair te maken. Je vrijheid wordt dus beknot, maar dit komt de game enkel maar ten goede. Dat terzijde is er nog altijd genoeg om te ontdekken. Elke hoek van de kaart bevat wel een geheim voorwerp of kist, en er zijn gebieden en dorpen genoeg om te doorzoeken, van de boekenkasten tot de daken. Verschillende soorten berijdbare monsters zijn vindbaar waarmee je bijvoorbeeld op hoger gelegen platformen kan springen of over water kan vliegen. Ze zijn dus niet bedoeld als transportmiddel, maar eerder om geheimen te bereiken en puzzels op te lossen.
Pep powers
Het vechtsysteem is nog altijd goeie oude standaard turn-based combat. Een simpel gegeven, maar je weet wat ze zeggen: if it isn't broken, don't fix it. je hebt je normale aanval, spreuken en vaardigheden. Met tactieken kan je je teamleden richtlijnen geven over hun gedrag in het gevecht, zoals 'concentreer op genezen' of 'bespaar mp', maar je kan ze ook individueel bevelen geven voor de controle freaks onder ons (en wat we ook aanraden om er maximaal plezier uit te halen). Hoewel je line up maar maximum vier personages mag tellen, kan je ze op elke moment uitwisselen met de reservepersonages die geduldig aan de zijlijn staan te wachten.
Dragon Quest XI vindt het wiel niet opnieuw uit.
Daarnaast is er de mogelijkheid dat je vechter ‘pepped up’ raakt, een status die je stats tijdelijk een flinke boost geven. Helaas gebeurt dit willekeurig, onder andere afhankelijk van hoe vaak je personage geraakt werd door vijanden. Gelukkig blijft je personage wel pepped up doorheen meerdere gevechten, mits het vorige gevecht beëindigd werd in deze toestand. Dus je kan uiteraard wel proberen om een of meerdere personages ‘pepped up’ te krijgen net voor een groot gevecht, maar hoe snel je personages deze status bereiken, varieert dus. In de ‘pepped up’ toestand kan je ook gebruik maken van speciale vaardigheden die Pep Powers heten en het tij serieus kunnen keren.
Door te levelen stijgen niet alleen je stats, maar verdien je ook skill points om nieuwe vaardigheden vrij te spelen in de skill tree. Opvallend is dat deze vaardigheden zelfs nauw verbonden zijn met het verhaal. Zo kunnen personages bepaalde soorten vaardigheden vergeten of er nieuwe leren afhankelijk van gebeurtenissen die ze meemaken.
Workout op tijd en stond
Massaal weglopen van gevechten zal je duur komen te staan wanneer je bij de verplichte confrontaties aankomt met een zielig laag level waardoor je nietige party zal verpletterd worden als een vervelende mug. Waarna je vervolgens genoodzaakt bent om het veld in te gaan om ervaring op te doen. Dat gezegd zijnde zit de moeilijkheidsgraad wel goed. Uren grinden in elk nieuw gebied om mee te kunnen is niet nodig, maar je team regelmatig een workout geven is de sleutel. Er is een goede balans die ervoor zorgt dat gevechten nooit een saai, repetitief staaltje 'mash x for attack' worden, noch dat je party onverwachts in hun hemd staat bij de volgende boss battle ondanks dat je ter voorbereiding net een frustrerend hoog aantal monsters vermorzeld hebt.
Als het spel je toch te vaak laat geeuwen tijdens de combat, kan je een Draconian Quest proberen. Er bestaat namelijk een optie om een nieuw spel te starten met extra obstakels, zoals sterkere monsters, geen voorwerpen kunnen kopen in winkels of niet kunnen weglopen van gevechten. Mocht dit toch teveel voor je blijken, dan kan je deze modus altijd uitzetten, hoewel je deze dan niet meer opnieuw kan aanzetten.
