De eerste twee games, Metro en Metro Last Light, kan je volgens de makers als twee helften van een deel zien. Met Metro: Exodus zetten ze een nieuwe stap in dat post-nucleair-apocalyptische ‘feestje’. Je speelt nog steeds als Artyom en de schrijver van de boeken waar de eerste game op gebaseerd was, tekende ook voor het verhaal van deze nieuwste. Maar zoals we dat graag zien is er minstens evenveel veranderd als er hetzelfde is gebleven.
Open werelden. Meervoud.
Kort door de bocht betekent dit dat die intense mix van stealth, combat, schaarste en een indrukwekkend geloofwaardig neergezette spelwereld uit de eerste twee games hier uitgebreid wordt met meer spelerskeuze en bewegingsvrijheid, typisch voor een open wereld. Let op, Metro Exodus voert geen echte open wereld op, maar eerder opeenvolgende uitgestrekte open locaties, die via meer lineaire levels met elkaar verbonden zijn. Dit om de makers naar eigen zeggen meer sturing en tempo in het verhaal toe te laten. Mijn hands-on speelde zich af in een van die eerste open levels en geloof me, dat was groot genoeg om er een paar uur in verloren te lopen. Of te sterven. Herhaaldelijk te sterven…
Oostwaarts kamaradski
De insteek van Metro Exodus is als volgt. In 2036, twee jaar na de gebeurtenissen (en de ‘Redemption-afloop’) van Metro Last Light. Die hoef je overigens niet gespeeld te hebben om mee te zijn met deze, al kan ik je die game wel aanraden. Jij bent de nu 23-jarige Artyom die samen met zijn vrouw Anna en een groepje Spartan Rangers de metro van Moskou verlaat. Het begin van een epische tocht oostwaarts, aan het niet langer (overal) radioactieve oppervlak. Een avontuur dat zich over het verloop van een jaar afspeelt in de barre winter.
Schaarste: een bitch én een spelmechanisme
De ontwikkelaar beloofde ons het dubbele van de al meer dan behoorlijke speelduur van de voorganger en vertelde ons dat ze de grootste moeite hebben om de game op een 50GB Blu-Ray te persen. En hoewel die voorganger er gruwelijk mooi uitzag, werd voor deze de eigen engine radicaal ge-upgrade. Dat betekent dat alles van de grond af aan opnieuw werd opgebouwd, met nieuw wapengedrag, een beter customisation systeem en nieuwe survival- en crafting-mechanismen. Zo vind je geen traders meer en ben je dus meer aangewezen op plundertochten en een zuiniger resource management.
Ik heb nog wat moeite met de haast karikaturaal Russische accenten.
Gelukkig is het aantal crafting-materialen teruggebracht naar twee: ‘materials’ en ‘chemicals’. Daarmee kan je nagenoeg overal wat extra munitie of EHBO-alternatieven craften, maar voor betere producten zoek je liever een workbench op.
Valstrik of niet?
Mijn hands-on begon ergens vrij vroeg in de game aan de oevers van de Wolga-rivier. Ons groepje avonturiers reist blijkbaar met een oude stoomlocomotief, de Aurora, en kon niet verder voor er een stuk brug gerepareerd werd. Dus mocht Artyom erop uittrekken om de zaak te verkennen. Ik moet zeggen het deed goed om uit de metro te zijn. Ik verkende een paar verlaten hoeve-ruïnes tot mijn NPC-compagnon me op iemand wees die in de verte, naast een kerktoren, met een vlag stond te zwaaien. Een beetje gamer is onmiddellijk op zijn hoede. Een Metro-veteraan neemt op voorhand al aan dat het om een valstrik gaat.
Ik vond een bootje waarmee ik door dit half ondergelopen stuk spelwereld navigeerde en legde aan bij de kerk. Daar werd ik verwelkomd door een cult die qua fanatisme en van de pot gerukte ideologie perfect aansloot op wat we van de voorgaande afleveringen gewend zijn. Omdat niemand me kwaad deed, hield ik me ook koest. Niet veel later had ik de vlaggenzwaaier (die mijn paranoia ten spijt, niets kwaads in de zin had) en haar dochter in een bootje met mijn compagnon weggestuurd. Net op tijd, want het kerkje ging door een moodswing wat betreft mijn aanwezigheid.
Spaar je Kalash
Ik was erop uitgetrokken met een Kalashnikov, maar omdat ik weet hoe kostbaar kogels zijn, navigeerde ik me sluipend en sluipmoordend door de gestaag minder vijandige omgeving. Of liever, ik koos voor de KO en niet voor de dodelijke takedowns. Ik wist niet zeker of deze jongens de dood verdienden, ook al hadden ze zelf geen enkel probleem met het vuur op mij te openen. Die stealth in Metro is nog steeds van die kwaliteit dat een speler als ik die gespot heb, zich laat neerknallen om het opnieuw, maar dan helemaal heimelijk tot een goed einde te brengen. Dat maakt dat ik veel langer met een game bezig ben dan nodig, maar dat is mijn probleem. Het zegt iets goeds over de game, wanneer die deze aanpak toelaat.
Bij dag en bij nacht
Rusten en de dag/nacht-cyclus hebben effect op de gameplay. Overdag is stealth moeilijker (toch in buitenlocaties) en is de kans groter om op menselijke vijanden te stuiten. Bij nacht is stealth makkelijker maar loop je vaker tegen een van de vele mutanten en monsters op. Eenmaal heelhuids terug bij de trein wachtte me al een andere missie. Naar een kraan een kleine kilometer verderop. Ik raapte nog snel een Tihar luchtpomp-geweer op, dat goedkopere, on the fly craftbare kogels gebruikt en trok er opnieuw op uit. Deze keer in het donker.
Bijpompen of sterven
Deze uitstap confronteerde me met de open wereld, liet me zelf mijn routes kiezen en zowel groepjes monsters en anomalieën, die gevaarlijke stralingszones uit de S.T.A.L.K.E.R.-games, ontwijken. Die monsters ontwijk je omdat ze je vooral kogels kosten en daar niets voor teruggeven. Tenzij ik er doorheen moet om een of andere cache te bereiken. Dan is het schieten, voor een headshot trachten te gaan, druk bijpompen en achteruitrennen.
Metro Exodus is naar goeie gewoonte een taaie game.
Naar goeie gewoonte ontbreekt het de game aan een HUD. Je route bepalen doe je aan de hand van een landkaart en een kompas. Je ademhaling en het beslag op de ruiten van je gasmasker zeggen je wanneer je aan een nieuwe filter toe bent. (Yep, sommige ondergrondse ruimtes en zones vereisen nog steeds een gasmasker.) Je inventaris raadplegen? Daarvoor haal je je rugzak van je schouders en kijk je zelf.
Elke game is leren
Meer van dat? Wat dacht je van aanslag en eventuele bloedspatten van je gasmakerglazen vegen. Van je nachtkijker die het laat afweten wanneer je door de batterijlading van dat ding zit. En die zaklamp op je wapens is nog altijd heel belangrijk. NPC’s die minder zenuwachtig reageren wanneer je hen met je wapen in je holster benadert. Wat en wanneer vijanden en monsters je opmerken of niet opmerken, voelt niet altijd even realistisch aan. Dat is niet anders bij de meeste games en vooral een kwestie van je vertrouwd te maken met de mechanismen van deze specifieke game. Net zoals je bij elke game na een tijdje weet over welke obstakels je kan heen springen en welke daar net een centimeter te hoog voor zijn en je tot omlopen dwingen.
Rennen, en schieten, én sterven...
Metro: Exodus is naar goeie gewoonte een taaie game. Of in ieder geval een uitdaging. Wie dit als een run & gun-shooter speelt zit snel door zijn munitie heen en wordt in geen tijd door deze game opgevreten, en weer uitgespuwd. Je kan in de open zones veel langer rondhangen dan nodig is om het verhaal verder te helpen. Je vindt er ook wat netjes uitgewerkte optionele queesten. Vaak met onderweg ongemakkelijke morele keuzes en een dubbelzinnige beloning achteraf.
Fucking NATO
Uit snippers info die ik tijdens mijn hands-on hier en daar in de game oppikte kon ik een paar interessante verhaalelementen afleiden. Zo zouden in tegenstelling tot wat ze daar in de ondergrondse van de Russische hoofdstad dachten, hebben stukken van de regering en het militaire High Command de nucleaire apocalyps ook overleefd. Daarnaast is er ook sprake van een bezettingsmacht die regeert over die stukken die niet door monsters of zelfstandige milities gecontroleerd worden. Een bezettingsmacht die – en daar is geen enkele rechtgeaarde Rus blij mee – het insigne zou dragen van de NATO.
