In de vroegste jaren van het internet gonsde er online een mod voor DOOM rond die de first-person shooter transformeerde tot een relatief gelikte Star Wars-game, met keizerlijke Stormtroopers in plaats van Imps, blasters die de normale DOOM-wapens vervingen, en de binnenkant van de Death Star als decor. De makers van de mod, die een van de bekendste door fans gemaakte DOOM-conversies werd, zijn altijd anoniem gebleven. Maar ze inspireerden gamestudio LucasArts wel tot het ontwikkelen van zijn eigen first-person shooter.
'Nieuwe' technologie
Dat is vandaag een genre als een ander, maar in de vroege jaren 90 hadden we natuurlijk nog maar pas Wolfenstein 3D en DOOM gehad, en gold het als iets fonkelnieuws. LucasArts was er zelfs relatief vroeg bij met Dark Forces: de productie van de game begon in 1993, vlak na de ontdekking van die Star Wars-mod voor het nog kakelverse DOOM. Maar het paste vooral in een bredere strategie van het bedrijf om meer in te zetten op technologie. LucasArts had namelijk in het begin van de jaren 90, twintig jaar voor de uiteindelijke Disney-overname, naast een lucratieve overnamedeal door een grote technologiemultinational gegrepen. De potentiële overnemer verloor zijn interesse omdat ze te weinig eigen technologie in huis hadden: alle intellectuele eigendom die LucasArts opbouwde was eerder creatief van aard. "Onze gasten waren probleemoplossers: ze bouwden nooit technologie die bleef", zei toenmalig LucasArts-directeur Randy Komisar in Rogue Leaders, een boek dat enkele jaren geleden verscheen over de geschiedenis van het iconische gamebedrijf. "De technologie die ze bouwden moest dienen om een probleem op te lossen, waarna ze werd weggegooid om weer een ànder probleem op te lossen, met een nieuwe reeks parameters."
Expanded Universe
Uiteindelijk gingen LucasArts-ingenieurs aan het werk om een eigen 3D-engine te ontwikkelen, de Jedi Game Engine, die later ook voor andere games van het bedrijf zou moeten dienen. Daar zaten ook een paar enorme nieuwigheden in voor die tijd. "De Jedi-engine heeft een hoop meer capaciteiten dan die achter Doom", opperde hoofddesigner Daron Stinnett in het blad CD-ROM Magazine in 1994. "Maar er is geen rivaliteit: de gasten bij id Software hebben Dark Forces gespeeld, en zijn er weg van. Het meest voor de hand liggende verschil is dat je bij onze game naar omhoog en omlaag kunt kijken." Ook maakten de stormtroopers die je neerschoot een spectaculaire buiteling, wat erop wees dat LucasArts in die vroegste dagen van de first person shooter al een enorme schrede vooruit had gezet op gebied van animatie.
Maar tegelijkertijd gingen ze ook werken aan een ijzersterk verhaal. Aanvankelijk, zo blijkt uit Rogue Leaders, hadden ze een verhaal in gedachten dat Luke Skywalkers exploten vlak na het einde van de eerste Star Wars-trilogie zou volgen. Toen dat werd geschrapt, kwamen LucasArts-scenaristen met een verhaal over een spion voor het rebellenleger aanzetten. Pas nadat dié piste ook werd begraven kwam het verhaal van Kyle Katarn op de proppen, een voormalige keizerlijke Stormtrooper die uiteindelijk een held van de rebellie wordt en - in de aanvang van Dark Forces - de plannen voor de Death Star ontvreemdt, zodat het keizerlijke bolwerk in de allereerste Star Wars-film kon worden getorpedeerd door Luke Skywalker.
Klinkt dat een beetje als Rogue One: A Star Wars Story, de Star Wars-film die eind vorig jaar in de cinema kwam? Dan komt dat omdat Dark Forces deel uitmaakte van het Expanded Universe waarin Star Wars-bedenker George Lucas andere auteurs, in andere media, toeliet om verhalen achter de decors van 'zijn' films te bedenken. Dat hele middelpuntvliedende universum werd, zoals je wellicht weet, door Disney naar de afvalcontainer verwezen toen het LucasFilm overnam in 2012, maar in 1995 speelde Dark Forces zelfs een belangrijke rol erin.
Dark Troopers
Een van de elementen die de game introduceerden waren bijvoorbeeld de Dark Troopers, krachtigere stormtroopers die ook in latere Star Wars-games, -strips en -romans een rol zouden spelen, en die eveneens in licht gewijzigde vorm in de recentste afleveringen van de saga zouden opduiken. Een ander feit om het hoge belang duidelijk te maken dat Dark Forces ooit had in het Star Wars-universum: bepaalde personages, zoals protagonist Kyle Katarn, kregen zelfs hun eigen latex action figures in de Power of the Force-reeks van Kenner Toys, aan het achtereind van de jaren 90. Ongeveer gelijktijdig daarmee volgde nog de sequel Star Wars Jedi Knight: Dark Forces II, waarin Katarn werd opgeleid tot een volleerde Jediridder en hij dus ook met een lichtsabel aan de slag kon.
