[Bordspel] Agricola

Special | 03-08-2011 -

Toegegeven, Agricola heeft geen opwindend thema. Je speelt namelijk een 17^de eeuwse boer. Het is de bedoeling om een boerderij te laten draaien en daarmee genoeg voedsel te produceren voor je gezin. Als dat al lukt, probeer je de beste boerderij te bouwen van iedereen en kan je het spel winnen. Je kan dit doen door verschillende soorten dieren op je land te houden, groenten te planten of door je huis uit te bouwen met extra kamers of betere grondstoffen. Onder dit wat duffe thema schuilt een ongelooflijk diepe game. Het is een typisch Duits (of Europees) spel dat sinds de uitgave ervan in 2007 beschouwd wordt als een van de beste bordspelen ooit.

Agricola maakt gebruik van actieselectie. Dit is een vorm van gameplay waarbij elke speler een paar mannetjes heeft die hij mag gebruiken om een beperkt aantal acties te kiezen uit een groot aanbod. Elke speler kiest om beurt een actie die nog niet gekozen is door een andere speler. In Agricola plaats je een van je familieleden op een actie en voert die actie ook meteen uit. Een actie kan in dezelfde beurt niet door verschillende spelers gekozen worden.

De acties zijn meestal iets eenvoudigs als "neem 3 hout" of "ploeg een akker". Andere laten je toe om je verzamelde grondstoffen te gebruiken door kamers bij de bouwen of weiden te omheinen met hekken. Als je al weiden hebt, kan je met een actie enkele dieren nemen om in die weiden te zetten. Als je een paar akkers hebt en wat graan, kan je dat graan met nog een andere actie zaaien of er brood mee bakken. Na elke ronde komt er een nieuwe mogelijke actie bij. In de eerste ronde zijn bijvoorbeeld vijftien acties beschikbaar. In de volgende ronde zijn dat er zestien. Zo gaat het verder tot het einde van het spel na beurt 14. Hoe later in het spel, hoe beter de acties, natuurlijk. Omdat het aantal mogelijke acties elke beurt een beetje groter wordt, is Agricola geen intimiderend spel voor niet-gamers. Het spel begint met rustig een boerderijtje bouwen. Relax. Het is pas naarmate het vordert dat het potentieel van Agricola boven komt drijven en je beseft hoe diep dit werkelijk is.

Belangrijk om in het oog te houden is dat na bepaalde rondes er een oogsttijd is. In die oogst krijg je graan en groenten van je akkers. Als je 2 of meer dieren van dezelfde soort hebt, planten ze zich voort en krijg je er extra. Je krijgt natuurlijk niet alles zomaar in de schoot geworpen. In de oogsttijd moet je immers ook al je gezinsleden te eten geven. Dat kan je tijdens het spel bemachtigen door dieren te slachten of brood te bakken.

Om brood te kunnen bakken heb je natuurlijk een oven nodig. Om dieren te slachten, moet je een kookplaats hebben. Om die te bouwen, heb je je grondstoffen gebruikt. Opgelet! Er zijn maar een beperkt aantal kookplaatsen en ovens beschikbaar. Als andere spelers jou voor zijn, zal je op andere manieren aan je voedsel moeten komen. Het hele spel voelt aan als een race. Andere spelers willen dezelfde grondstoffen krijgen als jij en willen dezelfde investeringen in hun boerderij doen als jij. Je racet dus tegen de andere spelers, maar tegelijk race je ook tegen het spel, want die volgende oogsttijd komt er altijd wel heel snel weer aan.



Agricola kan je op twee manieren spelen. Er is de familieversie, die werkt zoals ik net heb uitgelegd, maar er is ook de pro-versie die voor meer afwisseling zorgt. Die afwisseling komt in de vorm van een aantal kaarten die iedereen krijgt in het begin van het spel: 7 ambachten en 7 kleine investeringen. Die kaarten geven je telkens een klein voordeel. Het is natuurlijk onmogelijk al die ambachten en investeringen te spelen; je moet er een actieveld voor activeren en soms een extra kost betalen. Als jij echter een paar ambachten hebt die erg goed samenwerken en bijvoorbeeld heel erg zouden helpen als je je concentreert op veeteelt, kan het wel de moeite waard zijn. Er zijn zo 3 groepen kaarten in het spel: een beginnersdeck, een kennersdeck en een interactief deck. Elk van die decks is minstens 100 kaarten groot. Je zal dus nooit hetzelfde spelletje Agricola spelen.

Op het einde van het spel krijg je punten voor je boerderij. Voor elke categorie krijg je punten: aantal weiden, graan, groenten, schapen, varkens, kamers, akkers en dergelijke. Als je in een bepaalde categorie geen enkel item hebt, krijg je minpunten. Je kan dus niet zomaar concentreren op akkerbouw alleen. Je zou best ook een paar dieren op je boerderij zetten om die minpunten te omzeilen. Wie tijdens het spel niet genoeg voedsel had om zijn familie eten te geven, krijgt strafpunten.  

Je moet dus een hele boel doen in dit spel, wat ervoor zorgt dat het soms wat intimiderend kan overkomen. Je moet snel genoeg grondstoffen verzamelen. Terwijl probeer je voor de oogsttijd voedsel te produceren. En daarbovenop moet je dan ook nog zien dat je op het einde van het spel van alles een beetje op je boerderij hebt staan. De familieversie waar ik het even geleden over had, is dus zeker niet overbodig. Ik zou zeker aanraden de eerste paar keren zonder de ambachten en investeringen te spelen.

Je kan Agricola spelen met 1 tot 5 spelers (ja, er is ook een solovariant). Afhankelijk van hoeveel mensen meedoen, heb je een paar acties meer of minder die standaard op het bord liggen. Dat is natuurlijk nodig, omdat er simpelweg meer acties genomen worden als er meer spelers zijn. Het spel werkt zeer goed met eender welk aantal deelnemers, hoewel ik een voorkeur heb voor Agricola met z'n tweeën of drieën, al was het maar omdat het dan minder lang duurt voor het terug aan jou is.



Agricola is een spel met vrij weinig spelerinteractie. Je zit dicht op elkaar, omdat je allemaal dezelfde acties wil nemen, maar elkaar echt beïnvloeden doe je niet. Een mogelijk negatief punt is dat Agricola soms voelt als een grote puzzel die iedereen op z'n eentje oplost. Op het einde ga je dan kijken wie die puzzel op de beste manier heeft aangepakt. Het thema is schattig en voelt niet alsof het er maar achteraf is opgeplakt, maar het slaagt er toch niet volledig in om de abstracte puzzel die Agricola is om te vormen tot een geweldige ervaring op thematisch vlak. Het abstracte wordt hoogstens wat verdoezeld. Is dat een groot punt van kritiek? Helemaal niet. Die abstracte puzzel is er een steengoede en het gaat er maar om wat jij leuk vindt.

Dit is een bordspel voor geoefende gamers, maar ook niet-gamers zullen dit appreciëren. Gamers vinden Agricola leuk omdat er erg veel mogelijke strategieën zijn om aan je punten te geraken en omdat het helemaal niet zo'n makkelijk spel is om goed te spelen. Als je het speelt met mensen met weinig ervaring, hou het dan gewoon bij het familiespel zonder de extra kaarten en de grote hoeveelheid mogelijkheden is meteen een heel stuk minder intimiderend geworden. Het moeilijke en verwarrende aan dit spel wordt verborgen door houten koeien en schaapjes waar iedereen wel mee wil spelen.

Het spel duurt een half uur per speler. Als je met z'n drieën bent, ben je dus anderhalf uur bezig, wat ik een aangename tijdsduur vind voor een bordspel. Het grootste nadeel hier is dat het opstellen en het opruimen van het spelbord erg lang duurt, net zoals het uitleggen van de regels. Reken hiervoor ook maar een half uurtje extra. Een echte gamer zet zit daar natuurlijk probleemloos overheen.

Conclusie