Het Laatste Woord: Leven na de consoles

Special | 08-07-2012 -

Ronald Meeus (38) is zwervend redactielid en schrijft al veertien jaar over videogames, nieuwe media en technologie voor bladen als De Morgen, Knack en Clickx. Om de twee weken heeft hij op 9lives het laatste woord over een actueel onderwerp uit de wereld der videogames.

Sony's recente overname van cloudgamingdienst Gaikai kwam misschien als een donderslag bij heldere hemel, maar het signaal dat de Japanse consolemaker ermee uitstuurt is duidelijker dan ooit: er is leven na de consoles. Ook voor diegenen die er momenteel hun brood aan verdienen.

Wat Sony precies gaat doen met Gaikai valt nog te bekijken, maar je kunt er eigenlijk nu al gif op innemen dat het concern er meer mee zal doen dan er een optionele component van te maken in het menu van zijn PlayStation 3-console, zoals de filmdownloaddienst Mubi. Voor een overnameprijs van 380 miljoen dollar (304 miljoen euro) mag je eigenlijk verwachten dat Gaikai een centrale component wordt in het productaanbod van de hele groep. Wordt het PlayStation-merk een streamingdienst? Zullen toekomstige televisietoestellen en Blu-ray-spelers van Sony ook videogames kunnen afspelen? Dat is allemaal nog gissen natuurlijk. Maar één ding is zeker: Sony zet niet meer uitsluitend in op dat ene toestel in zijn productengamma dat videogames kan afspelen.

Sony volgt daarmee als eerste consolemaker een redenering die je meer en meer opgang hoort maken: de consolegeneratie die er nu aankomt, en die zelf wellicht niet meer zal worden afgeremd aangezien er teveel geld in geïnvesteerd is, wordt de laatste. Het is het idioom van talloze bedrijfsanalisten die de sector volgen, maar ook van een toenemend aantal onafhankelijke videospellenmakers. De console, zo luidt het, heeft zijn tijd gehad.

Het einde van de gameconsole wordt ondertussen al een vijftal jaar voorspeld en tot nu toe bleef dat allemaal bij lege hype. Vooral omdat de opgehemelde concurrenten zowel technologisch als op gebied van populariteit nog nergens stonden. Cloudgamingdiensten als OnLive en Gaikai kwamen traag op gang wegens de enorme vraag aan bandbreedte (Belgacom kondigde twee jaar geleden dat het OnLive wil leveren in België, maar heeft dat project ondertussen op een laag vuurtje staan), en mobiel gamen op de tablet of smartphone levert nog niet de epische game-ervaring die je op een huiskamerconsole krijgt. Er is momenteel geen enkele concurrent die de kwaliteitsstandaard van een consolegame kan leveren, behalve pc-games. En die worden ook nog steeds bij voorkeur gewoon in fysieke vorm gekocht: niemand downloadt voor zijn plezier een game van 20 gigabyte. Cloudgamingdiensten als OnLive en Gaikai slagen er ook nog niet in om een HD-ervaring te leveren, en een nieuwe generatie consoles zal de lat op dat gebied nog wat hoger leggen. Om maar te zeggen: niemand raakt momenteel aan de hielen van consolegames.

Maar toch rommelt er heel wat: mobiele games hebben de markt voor draagbare consoles gekelderd (zie de PS Vita: schitterend toestel, maar niemand wil het), en televisiefabrikanten als LG Electronics en Samsung toonden dit jaar nota bene op de E3 dat ze plannen hebben om rechtstreeks games te leveren op hun televisietoestellen. Dat zijn vooral app-games, van hetzelfde soort die je ook op tablets en smartphones hebt, maar Samsung is ook van plan om cloudgaming via Gaikai te leveren op zijn Smart TV-systeem. Mobiele toestellen worden ook steeds krachtiger, ook op gebied van de graphics die ze op hun schermpje tonen: zie de recente doorbraak van quad-core chips in nieuwe smartphones, of de HD-schermpjes in de nieuwe iPhone of de Samsung Galaxy S III. En dan zijn er de emerging markets, landen met een opkomende middenklasse zoals Rusland, Brazilië, India en China, waar de pc terug koning lijkt te worden. Die nieuwe middenklassers kopen namelijk geen pure luxeartikelen als een gameconsole, maar willen toestellen waarop je over het internet kunt surfen, bureautaken kunt uitvoeren, en eventueel ook een spelletje kunt spelen. Pc's dus.

Vergeet ook niet dat de videogame-industrie al een keer is afgestapt van consoles. In 1983 stuikte de videospelletjesmarkt in het westen plots in elkaar, wat resulteerde in het - zij het lang uitgerokken - einde van Atari en Intellivison, zeg maar de PlayStation en Xbox van hun tijd. De redding voor de console kwam uiteindelijk vanuit Japan met het Nintendo Entertainment System, maar dat had nog tot het einde van de jaren '80 nodig om echt door te breken in het westen. In de tussentijd werden er wel games gespeeld in huiskamers, maar dan op huiscomputers als de Commodore 64 en de ZX Spectrum: apparaten die eigenlijk op de markt werden gezet om je huishoudbudget te beheren en andere prille computerhandelingen uit te voeren, maar uiteindelijk vooral populair werden voor het spelen van games. Speciaal op games toegespitste toestellen zijn nooit een absolute vereiste geweest voor de ontwikkeling van het medium.

Soms volgt de videogame-industrie wetten die krachtiger zijn dan haarzelf. De mobilisering van computergebruik, de snelle groei van clouddiensten en de opkomst van miljoenen nieuwe computergebruikers in voormalige ontwikkelingslanden veroorzaakt momenteel een aardverschuiving in de wereld van de consumentenelektronica en nieuwe media, die onvermijdelijk stevige naschokken zal geven in de videogame-industrie. En door naschokken storten er soms huisjes in, hoe heilig die ook mogen zijn.

Conclusie