RSS-feed bekijken

Ultima Ratio Epyon

Impressies van Wolfram Alpha

Dit artikel waarderen
by , 18 mei 2009 at 23:59 (2420 Bekeken)
Wolfram Alpha. Als intrigerende titel kan het alvast tellen. Als je ook weet dat het het geesteskind van een van de briljantste wetenschappers van onze tijd, Stephen Wolfram, betreft wordt het nog meer interessant. En als je uiteindelijk hoort dat het de grootste revolutie voor het internet sinds Google zou kunnen worden ben je uiteraard al helemaal nieuwsgierig. Sinds deze week kan je het zelf uitproberen, en dat is net wat wij gedaan hebben.


A new kid on the block

Om maar met de deur in huis te vallen: Wolfram Alpha is een zoekmachine. Ja, nog ťťn. Niet de eerste die de concurrentie met Google probeert aan te gaan, zou je kunnen denken. Microsoft probeert het al een eindje met hun MSN Search, nog niet zo heel lang geleden tot Live Search omgedoopt. Of denken we aan het zieltogende Cuil, opgericht door enkele Google werknemers, dat geplaagd werd door foute resultaten. Of het onbeminde Wikia Search, een openbron zoekmachine gestart door Wikipedia oprichter Jimmy Wales, en dat ondertussen al de digitale pijp aan Maarten heeft gegeven. Velen hebben het geprobeerd, bijna evenveel hebben gefaald.

Maar nu is er Wolfram Alpha. En Wolfram Alpha is niet zomaar een zoekmachine. Nee, het is een antwoordenmachine. Je stelt je vraag en Alpha geeft je het antwoord. Een tweede Ask Jeeves zeg je? Niet helemaal. Of liever: helemaal niet. Ask verschilt in wezen niet zoveel van andere zoekmachines: het indexeert een hele hoop webpagina's en probeert de pagina (of tekst op de pagina) te vinden die het best bij je vraag aanleunt. Niets van dat bij Alpha: deze machine berekent het antwoord. Alpha probeert op een intelligente manier je vraag te interpreteren en uit zijn immense, manueel gecontroleerde database een gestructureerd antwoord te puren. Dat Alpha draait op een supercomputer met meer dan tienduizend processorkernen die 39,6 biljoen bewerkingen per seconde kunnen afhandelen, over een van de grootste wetenschappelijke databases ter wereld beschikt en geschreven is door een van de briljantste wiskundigen ooit helpt daar natuurlijk wel bij.

De kracht van Alpha is immers Mathematica, een programmeertaal ontworpen door Stephen Wolfram himself. Mathematica is echter meer dan juist de taal, het is in feite een volledig mathematisch berekeningsprogramma, compleet met GUI. Ingenieurs(studenten) kennen wellicht soortgelijke pakketten zoals Matlab of Maple. Mathematica probeert je input te begrijpen en laat op zijn gigantische database een arsenaal aan wiskundige en logische formules los die verbanden proberen te vinden. Daarna wordt de bekomen informatie gestructureerd en verstaanbaar als output gegeven. Dit in tegenstelling tot traditionele zoekmachines zoals Google die je gewoon een pagina serveren waarin de door jouw ingegeven zoekterm voorkomt en die je zelf moet interpreteren - lezen - om het antwoord te vinden.

Maar Alpha heeft niet de bedoeling om een concurrent van Google of Ask te worden. Nee, Alpha heeft een heel ander doel voor ogen. Het probeert een uniform toegangsportaal tot de immense datapoel die het internet is te zijn, en poogt via het zoeken van verbanden die data ordelijk en gestructureerd voor te stellen. En over hoe meer data Alpha beschikt, hoe meer verbanden hij kan leggen en hoe vollediger zijn 'kennis' wordt.


The proof of the pudding

We onderwierpen Alpha even aan een test. We begonnen met onze eigen naam in te geven. Wolfram|Alpha isn't sure what to do with your input. Logisch, je moet wellicht al enige bekendheid hebben om in Mathematica's database opgenomen te worden. Proberen we het eens met iemand net dat ietsje bekender dan ondergetekende, zijnde Barack Obama. Alpha lijst keurig zijn complete naam, beroep, geboortedatum en -plaats op. Niets meer, niets minder. Toch wel wat karig. Proberen we even uit te zoeken hoe belangrijk je moet zijn om vermeld te worden dan blijkt dat van alle Belgische politici die we ingaven enkel Guy Verhofdstadt herkend wordt. Nog steeds staatshoofd, zo blijkt volgens Alpha. Van Herman Van Rompuy is geen spoor te bekennen. Koning Albert II tekent dan wel weer present (beroep: royalty). Yves Leterme blijft een nobele onbekende.

Nu we toch bezig zijn, even opzoeken wat Alpha over ons Belgenlandje weet. Na nauwelijks enkele ogenblikken ontvouwt zich voor onze ogen een keurig gestructureerd factsheet over BelgiŽ. Demografie, economie, sociale status, ja zelfs de Gini-coŽfficiŽnt wordt opgelijst. De cijfers zien er ook redelijk up to date uit, met een werkloosheidsgraad van 6,5%. Interessant: volgens Alpha spreekt, naast 40% Nederlands en 35% Frans, maar liefst 9% van onze bevolking Vlaams, nog eens 9% Waals, 5% Limburgish en ja, 0,26% Luxemburgs. Het Antwaarps werd blijkbaar schandelijk over het hoofd gezien.


Jeugdzonden

Ok, Alpha is nog jong en misschien nog niet van genoeg data voorzien. Laten we dan eens kijken naar de echte kracht van de zoekmachine, namelijk zaken die effectief te berekenen zijn. Probeerden we een simpele integraal, namelijk die van de sinus van de cotangens van x met x gaande van 0 tot 10 te berekenen, dan bleven we maar op een Computation timed out foutmelding te lopen. Hoofdrekenen is ook niet meteen Alpha's sterkste kant, of misschien komt het omwille van de grote drukte op de servers? Nochtans betreft het hier niet meteen een ingewikkelde berekening.

We nemen de proef op de som door een elementaire cellulaire automaat, meer bepaald Regel 110 te laten berekenen. Zoals we eigenlijk stiekem verwacht hadden voert Alpha deze berekening wel uit, en wel met een relatief hoge snelheid. Ook andere automaten, zoals de complexere Regel 124 of de chaotische Regel 30 worden relatief vlug uitgevoerd. Een kleine easter egg had hier wel op zijn plaats geweest: Stephen Wolfram schreef met Regel 110 zowat geschiedenis toen hij in 1985 beweerde dat het een volledig Turing complete cellulaire automaat was, iets wat men pas 15 jaar later effectief kon aantonen. Het lijkt ons in ieder geval bizar dat simpele trigoniometrische berekeningen een time out geven terwijl complexe wiskundige zaken wel probleemloos worden opgelost. Of misschien gaat het hier om vooraf opgeslagen resultaten?

Complexe wiskunde is dus wel meer Alpha's ding. Voor we met het echt coole stuff beginnen: hoe zit het met de wetenschappelijke definities in Mathematica's database? We vragen even de definitie van een quark op maar krijgen helaas een teleurstellend antwoord te zien. Enkel de verschillende smaken en hun logische symmetrische tegenhangers worden opgesomd, andere velden worden volledig blanco gelaten. Ook over hadrons kan Alpha ons niets meer vertellen. Best wel jammer, wetende dat Stephen Wolfram op zijn 17de een paper over quarks schreef.

Misschien moeten we het wat groter zien. Astronomisch groot. We vragen een zwart gat te definiŽren en warempel, Alpha lijst ons de belangrijkste formules op om onder andere de zwaartekracht en de diameter van de event horizon te berekenen. Als we de eigenschappen van de zon opvragen wordt het zeker interessant: niet alleen wetenschappelijke data zoals de huidige afstand aarde-zon of zijn massa wordt ons medegedeeld, Alpha heeft blijkbaar ook beschikking over actuele en gelokaliseerde data, bvb het zonnepad dat de zon vandaag voor onze locatie (West-Vlaanderen) zal volgen, het tijdstip van zonsop- en ondergang en zelfs de huidige positie in de hemel. Alpha gaat af op de geschatte locatie van je IP adres om je dus van gelokaliseerde data te voorzien. En daarmee komen we bij het echt coole stuff.


I can see you, Dave

Dat Wolfram Alpha location aware is, is niet zo heel speciaal. Andere sites hebben ook bepaalde diensten die zich aan je locatie aanpassen, al waren het maar de dubieuze reclamebanners die je hier en daar op sites aantreft. Alpha maakt het pas echt interessant door die locatiegegevens ook effectief te betrekken in zijn berekeningen. Geven we bijvoorbeeld geomagnetism in, dan berekent Alpha voor ons de effectieve aardmagnetische veldsterkte voor onze geschatte locatie (Brugge) tot 0,1ĶT nauwkeurig, alsook de afwijking van de magnetische pool tov de geografische. Als we het voor onze exacte locatie willen weten volstaat geomagnetism in Oostende als search query. Hetzelfde gaat ook op voor andere grootheden, zoals gravity of elevation. Of toen we gisteravond nog een motorritje wilden maken konden we met een simpele sunset vraag het exacte tijdstip van zonsondergang opvragen.

Natuurlijk, statische data is en blijft statisch en niet iedereen is zo geÔnteresseerd in zijn huidige valversnelling tot twaalf cijfers na de komma. Maar Alpha doet meer. Zo konden we met een wind speed in Oostende query de actuele windsnelheid en windrichting te weten komen, opgemeten door een weerstation op de Oostendse luchthaven. Zelfs een grafiekje van het verloop en een voorspelling van de toekomstige snelheden werd voorzien. Zeer mooi. Alpha hint ook naar weather en inderdaad, na het ingeven van deze query komen we zowat alle actuele weerstatistieken van onze locatie te weten, voorspellingen incluis. Temperatuur, hoeveelheid bewolking, windsnelheid en -richting, luchtvochtigheid, zelfs de actuele luchtdruk en hoeveelheid zonlicht komt op ons scherm getoverd. Indrukwekkend.


Fun and games

Naast nuttige zaken kan Alpha ook gewoon nice to know weetjes berekenen die ongetwijfeld wel voor iemand ook nuttig zullen zijn. De input query 10 megaton nuclear explosion berekent voor ons aspecten zoals de hoogte van de paddenstoelwolk, de duur van de vuurbal en de verschillende schaderadiussen. Ooit afgevraagd hoeveel een CEO gemiddeld verdient? Vul gewoon CEO salary in en je weet het. Of wil je misschien eens nagaan hoeveel calorieŽn een Big Mac nu echt bevat? Calories in a Big Mac vertelt je het antwoord.

En uiteraard zou Alpha niet af zijn zonder easter eggs onder de vorm van typische droge wetenschappershumor. Over de vraag Why did the chicken cross the road moet Alpha niet lang nadenken, noch over to be or not to be. Ook over de zin van het leven hoeft Alpha geen 7,5 miljoen jaar te rekenen: op de vraag The answer to life, the universe and everything komt na welgeteld 1,558s het correcte antwoord. Ook kan je er een zeer HAL 9000 esque conversatie met Alpha aangaan. De queries Hello, How are you, What do you like en What do you not like zorgen al snel voor een creepy aanvoelende dialoog.


Conclusie

Op dit moment kunnen we alvast concluderen dat het nog te vroeg is om te concluderen. Op dit moment is Wolfram Alpha nl. nog iets teveel een command line front-end voor het Mathematica softwarepakket. Alhoewel uitgebreid met gelokaliseerde diensten is het vooralsnog een speeltje dat zich vooral op geeks, wetenschappers en ingenieurs zoals ondergetekende (minstens ťťn van die drie) toelegt. Desalniettemin heeft het potentieel. Veel potentieel. Wij staan uit nature sceptisch tegenover groteske claims als 'de toekomst van het internet', maar we denken persoonlijk dat dit het wel eens kan zijn. Wolfram Alpha kan orde in de chaos van het internet scheppen. Het kan een uniforme toegang tot die chaotische poel van informatie vormen. Het kan verbanden leggen die wij zelf nooit eerder zagen. Het kan onvoorspelbare conclusies trekken uit zijn immense database.

Het succes van Wolfram Alpha staat of valt echter met de hoeveelheid informatie die men aan dit beest voert. Wolfram gaat er prat op dat alle data manueel wordt gecontroleerd (alhoewel dat toch niet altijd zo blijkt te zijn) en dat het daardoor een eindje duurt vooraleer de database alles bevat wat hij moet bevatten. Ook het aankoppelen van actuele data kan beter. Zo kan Alpha pakweg uitspraken over verkeersdrukte doen op basis van actuele gegevens, een optie die voorlopig enkel in Amerika beschikbaar is alhoewel deze data ook voor Vlaamse wegen voorhanden is, of over aankomsten van treinen, vliegtuigen etcÖ

Wolfram Alpha heeft in ieder geval alles aan boord om het in de toekomst waar te maken. Stephen Wolfram zou Stephen Wolfram niet zijn moest ook dit geesteskind van hem geen furore maken. Het duurt misschien een eindje voor zijn revolutionaire ideeŽn gemeengoed worden, maar uiteindelijk kan je er moeilijk omheen. Om in het oog te houden dus.


Wolfram|Alpha
Categories
Technologie , ‎ Wereldverbetering

Reacties

  1. ng's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Het is inderdaad wel een geweldig ding. Pluspunten ook voor de vormgeving van de website.

    Maar veel zaken kent hij nog niet. Beetje bizar dat hij pakweg niets kan geven voor java, php, c++ of gelijkaardige zaken.

    Bij javascript krijgt ge dan weer een bericht dat het in "opbouw" is.
  2. Razzia's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Dit moet gewoon nog in zijn schoentjes komen, Wolfram Alpha is een geweldig iets.
  3. Preske's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    een soort wikipedia met niet editbare content dus
  4. ng's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Die vergelijking is iets te simpel.
  5. successor's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Het is nog niet wat het moet zijn, ik wil dat het mijn project wiskunde (Laplace transformaties) kan doen ! Dat zou nog es leuk zijn

    Nu kan het alleen e^(a*t/b) doen , en da's nu net iets te simpel
  6. Rage's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Ik weet niet wat ik ervan moet denken. Ik heb de indruk dat die alles manueel invult

    Als ik zoek naar dingen uit de elektronica zoals diode, transistor, ... dan krijg ik een nutteloze en beperkte uitleg.

    En ik zou verwachten dat die mij daar meer over kon vertellen.

    Als ik zoek naar iets uit de mechanica, dan is de uitleg wel voldoende. Maar niet volledig.

    Ik zou toch verwachten dat wolframalpha de wetenschappelijke kennis zou beheersen.

    Maar het is nog alpha voor iets. Het heeft nog heel veel werk nodig!
  7. Biebiep's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    pracht van een ding
  8. Silmarunya's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Lijkt me niet echt concurrentie voor google te worden. Voorlopig is het meer een wetenschappelijke database dan een zoekmachine imo.
  9. ng's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Het is dan ook niet bedoeld als zoekmachine.
  10. Genious's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Tot nu toe vrij handig gebleken om zoektochtjes door diverse overheidsorganisaties voor statistiek te vermijden.

Trackback-signaleringen

Totaal aantal trackback-signaleringen 0
Trackback-link: