RSS-feed bekijken

apa

LCD en plasma: de waarheid achter de specs

Waardering: 4 stemmen, 5,00 gemiddeld.
by
apa
, 27 juli 2009 at 18:51 (6468 Bekeken)
De specs die TV-fabrikanten op hun TV's plakken zien er vaak erg indrukwekkend uit, terwijl onhafhankelijke reviews vaak véél minder indrukwekkende cijfers nameten. Het is dan ook niet erg evident om door het bos de bomen nog te zien. Hieronder geef ik een overzicht van een aantal van de meer bekende specs en wat erachter schuilt.

Wat betreft het contrast, wordt er een onderscheid gemaakt tussen statisch en dynamisch contrast.
Het statische contrast is de enige die echt wat zegt over de TV en stelt de verhouding voor tussen de hoeveelheid licht dat uit een witte pixel komt op de hoeveelheid licht dat uit een zwarte pixel komt. Als zwart echt zwart was, dan zou het contrast oneindig zijn (en dat is praktisch gezien het geval bij CRT's en plasma's). Merk op dat je het statische contrast kan verhogen door zwart donkerder te maken (wat altijd een goede zaak is) of door wit helderder te maken (wat minder leuk is omdat het vaak resulteert in véél te felle beelden). De maximaal haalbare helderheid staat trouwens eveneens opgegeven in cd/m². Een waarde van ongeveer 240cd/m² is doorgaans MEER dan voldoende.
Het dynamische contrast is nietszeggend (en zorgt IMHO voor heel storende helderheidsovergangen) maar wordt door een aantal fabrikanten bedrieglijk (IMHO) aangeduid als "contrast" (in de hoop dat je het onderscheid met statisch contrast niet kent; ik denk hierbij o.m. aan Samsung). Het wordt gemeten als de hoeveelheid licht dat geproduceerd wordt door een volledig wit beeld op de hoeveelheid licht bij een volledig zwart beeld. Op zich niets mis mee, ware het niet dat fabrikanten de backlight dimmen bij het weergeven van donkere beelden (zodat er minder licht doorkomt bij donkere beelden). Het dynamische contrast is misleidend omdat je zo'n contrastwaarden nooit binnen 1 beeld kan waarnemen (en dat is net datgene wat het contrast dient te meten).
Doorgaans hebben schermen met een "MVA/PVA"-paneel het hoogste contrast van dichtbij gevolgd door schermen met een "IPS"-paneel en achteraan bengelen de schermen met "TN"-panelen.

De kijkhoek is wel degelijk van belang bij LCD's (bij CRT's en plasma's is die zo goed als 180°): in een typische situatie zit niet iedereen perfect recht voor het scherm en zit je al snel onder een redelijke hoek naar het scherm te kijken.
Jammer genoeg houden verschillende LCD fabrikanten er vaak verschillende definities op na wat betreft de kijkhoek. De helderheid van een LCD verandert naargelang de hoek waaronder je ernaar kijkt. Een van de (populaire) definities die dan gehanteerd wordt voor de kijkhoek is dat dat de hoek is waarbij er nog 50% van de helderheid overblijft. 50% is echter niet veel meer (als je de helderheid goed instelt bij het loodrecht kijken naar het scherm (t.t.z. ongeveer 240cd/m²), dan is het beeld té donker bij die kijkhoek). Een ander probleem met die definitie is dat er geen rekening gehouden wordt met het feit dat het beeld ook verkleurt (en grijs wordt) wanneer je er onder een hoek naar kijkt. Daardoor is de opgegeven kijkhoek IMHO volledig nutteloos. De enige manier om de kijkhoek te kunnen beoordelen is een scherm zelf bekijken onder gecontrolleerde omstandigheden (helderheid op neutraal, ...).
Algemeen gesteld, heeft een scherm met "IPS"-paneel de grootste kijkhoek, van dichtbij gevolgd door schermen met een "MVA/PVA"-paneel. Schermen met een "TN"-paneel hebben een veel slechtere kijkhoek (vooral de verkleuring is sterker).

Een volgend belangrijk getal is het aantal verschillende kleuren dat het scherm kan weergeven. Dat wordt soms opgegeven in aantal bits en soms in aantal kleuren. Jammer genoeg misleiden fabrikanten je ook hiermee. Veel LCD's kunnen niet meer dan 262144 (= 18-bit) verschillende kleuren weergeven terwijl de fabrikanten met 16777216 (1,6M = 24-bit) kleuren pronken. Dit doen ze omdat hun schermen middels dithering de overige kleuren "simuleren". Er is echter een duidelijk verschil merkbaar tussen een LCD met 18-bit kleuren en een met 24-bit kleuren. De meeste panelen met 24-bit kleuren gebruiken een IPS-paneel; de meeste andere panelen (TN of MVA/PVA) kunnen niet meer dan 18-bit kleuren tonen.

De responstijd is een ander getal waarmee fabrikanten graag goochelen. Eenvoudig gesteld stelt dit getal de tijd voor die een LCD nodig heeft om pixels van 1 kleur/tint naar een andere kleur/tint te brengen. Jammer genoeg reageren verschillende types panelen heel verschillend naargelang de soort kleur/tint-overgang: de ene reageert heel snel op zwart/wit overgang (= overgangen met veel contrast), de andere is dan weer sneller voor een grijs/grijs overgang (= overgangen met weinig contrast). Fabrikanten willen voor elkaar natuurlijk niet onderdoen en tonen dan ook resoluut de meest optimistische responstijd. Algemeen gezien kan je echter zeggen dat een scherm met een zgn. "TN"-paneel de snelste overgangen kan tonen terwijl een scherm met een "MVA/PVA"-paneel tegenwoordig bij de traagste hoort (schermen met "IPS"-panelen liggen dichter bij "TN" wat dit betreft).

De resolutie van het scherm is een ander interessant gegeven. Weet alvast dat TV-signalen bij ons een resolutie van niet meer dan 768x576 (ongeacht of het om analoge of digitale TV gaat!! -> digitale TV betekent namelijk niet automatisch HD TV). Om beelden beeldvullend te tonen, moeten LCD- en plasma TV's altijd hun volle aantal pixels tonen (bij CRT's is dat niet zo). Heb je een LCD/plasma TV met een resolutie van 1920x1080 (FullHD), dan moeten er dus een hele hoop pixels aan het beeld toegevoegd worden. Dat toevoegen is altijd een vorm van gokken en geeft wel eens fouten: hoe meer pixels je moet gokken, hoe meer fouten er gemaakt zullen worden en hoe slechter het beeld wordt. Verder bestaan er verschillende goktechnieken waarbij deze die meer rekenkracht vergen minder gokfouten opleveren. Jammer genoeg kan je de kwaliteit van de gebruikte techniek nooit in de specificaties aflezen (tenzij aan de prijs).
Tussen HD Ready (1280x720) en FullHD is het kwaliteitsverschil beperkt. HD Ready heeft dan wel minder pixels (waardoor minder gokfouten optreden), maar HD Ready TV's hebben vaak niet precies een resolutie van 1280x720 (maar eerder 1366x768). De HD resoluties (1280x720 en 1920x1080) zijn echter niet toevallig gekozen: die resolutie zijn zo bepaald omdat goktechnieken betere resultaten opleveren wanneer je naar die resoluties gaat dan naar andere. Dat voordeel valt weg wanneer je een andere resolutie gebruikt. Daardoor zal een FullHD TV geen merkbaar slechter beeld geven dan een HD Ready TV bij het tonen van TV-beelden.

Het mag duidelijk zijn dat het type paneel determinerend is voor de beeldkwaliteit. In volgorde raad ik dan ook IPS aan boven MVA/PVA en als laatste TN (die laatste raad ik heel sterk af). Weinig fabrikanten adverteren met het type paneel. Soms kan je het zien aan de specs (een lagere kijkhoek wijst vaak op TN evenals een hele lage responstijd; een heel hoog contrast met een hogere responstijd wijst op MVA/PVA, ...). Samsung gebruikt in de duurdere modellen meestal MVA/PVA en in de goedkopere TN. Sony gebruikt doorgaans (bij mijn weten dan toch) MVA/PVA panelen. Panasonic LCD's gebruiken vrijwel steeds IPS panelen.

Let ook steeds op voor marketing. LED is momenteel hét buzz-word! Hoewel er niets mis is met de techniek (die zorgt voor betere kleuren, voor het verdwijnen van de opwarmtijd en voor een langere levensduur) wordt die momenteel vaak geïntegreerd in TV's met een goedkoop ("TN") paneel (omdat weinig mensen daar nog naar kijken). De kwaliteit van het paneel is echter belangrijker dan de kwaliteit van de backlight waardoor je beter af bent met een scherm met IPS-paneel en klassieke (= "CCFL") backlight.

Een laatste punt is het verbruik. Je hoort overal wel dat LCD's weinig verbruiken en dat LED backlights zorgen voor een zowaar nog lager verbruik...
De specs lijken te wijzen op een ongeveer 50% lager verbruik voor LCD's (met CCFL backlight) t.o.v. plasma's met gelijk schermoppervlak (zie bv. hier). Je moet echter beseffen dat de opgegeven vermogens de pieken voorstellen: je stopcontact moet in staat zijn dat vermogen te leveren om die TV's te kunnen gebruiken. In een LCD wordt het meerendeel van de energie opgeslokt door de backlight. Aangezien die continu opstaat, is het verbruik ook nagenoeg constant (en gelijk aan het opgegeven vermogen). In een plasma verbruikt een pixel-cel meer naarmate de pixel helderder schijnt (iedere pixelcel produceert haar eigen licht). Het opgegeven vermogen is dan ook het vermogen bij het weergeven van een volledig wit beeld. In de praktijk verbruikt een plasma daarom ongeveer 30% meer dan een LCD met CCFL backlight.
LED's hebben een hoger lichtrendement dan CCFL's. Dat betekent dat ze meer licht produceren uit dezelfde hoeveelheid elektriciteit. Een LED backlight bestaat echter uit een paar honderden zo'n LED's omdat een enkele LED onvoldoende helder is. Uiteindelijk blijkt het verbruik van een LCD met LED backlight niet veel lager dan dat van LCD's met een klassieke backlight (in veel gevallen ligt het verbruik zelfs hoger).
Een beetje denken aan het milieu is op zich nooit verkeerd, maar het is wel belangrijk te beseffen dat het verschil in verbruik al bij al weinig invloed heeft op je elektriciteitsfactuur. In het geval je TV 4 uur per dag opstaat gedurende 365 dagen per jaar, dan zal een plasma je zowat EUR 45,00 kosten terwijl een LCD je dan ongeveer EUR 30,00 zou kosten. Persoonlijk vind ik een prijsverschil van zo'n EUR 15,00 niet groot genoeg om de ene technologie boven de andere te verkiezen.

5 december 2009 gewijzigd om 16:32 door apa (Aanvulling: verbruik)

Categories
Consumer electronics

Reacties

  1. demon326's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Hier moet een sticky van gemaakt worden!
  2. solix's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    LED-lcd schermen worden pas intressant wanneer local dimming LED van toepassing is.
    Momenteel zijn de huidige LED tv's uitgerust met Edge LED backlights wat imo alleen maar nuttig is voor extra platte schermen te creëren en nietsvermoedende klanten te overhalen voor een wannabee LED tv.

    hier is een interessante vergelijking tussen:

    lcd | edge LED-lcd | local dimming LED-lcd

    http://img230.imageshack.us/img230/2...sbild4copy.jpg

    Correct me if I'm wrong
  3. ^MystiQ's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Spijtig dat je niets vermeldt hebt over het verbruik tussen de twee schermen, iets wat toch wel een serieus verschil is. Maar echt een uitstekende post voor de rest :niceone:
  4. Sean_John's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    thx man, dit is vrij nuttig
  5. VishnuSixDix's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    in geen enkele folder kan je zien of het toestel MVA/PVA dan wel TN paneel heeft, wat wel vervelend is. Kan je je tekst wat staven met enkele praktijkvoorbeeldjes aub?
    En eigenlijk begrijp ik ook niet goed of de plasma's nu ook een MVA/PVA of TN of IPS paneel kunnen hebben of niet.
  6. apa's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Citaat Oorspronkelijk geplaatst door Math'ke
    Spijtig dat je niets vermeldt hebt over het verbruik tussen de twee schermen, iets wat toch wel een serieus verschil is. Maar echt een uitstekende post voor de rest
    Juist: dat zal ik dan eens opnemen in dit artikel. THNX!

    Citaat Oorspronkelijk geplaatst door solix_inc
    LED-lcd schermen worden pas intressant wanneer local dimming LED van toepassing is.
    Momenteel zijn de huidige LED tv's uitgerust met Edge LED backlights wat imo alleen maar nuttig is voor extra platte schermen te creëren en nietsvermoedende klanten te overhalen voor een wannabee LED tv.
    Er bestaat geen enkele lichtbron die zuiver wit licht produceert. Zuiver wit licht is een mengsel van licht met alle bestaande zichtbare kleuren (we spreken van "golflengtes") in gelijkmatige intensiteit. De intensiteit van het rood in het licht van een halogeenlamp is hoger dan de intensiteit van de andere lichtkleuren; bij spaarlampen is het de intensiteit van het groen hoger; ... LED's hebben het voordeel dat de verdeling van het lichtspectrum gelijkmatiger is dan bij de klassiekere CCFL backlights.

    Om kleurbeelden te vormen, wordt het licht van de backlight doorheen een kleurfilter gestuurd die het licht splitst in 3 hoofdcomponenten (rood, groen en blauw: allen gelijkmatig gemengd vormen die terug wit licht). Een pixel op een LCD wordt gevormd door 3 sub-pixel: één voor iedere hoofdkleur. Welnu, met een LED backlight zal rood roder zijn, groen groener en blauw blauwer dan bij een CCFL backlight.

    De kwaliteit van het licht wordt aangeduid als "color gamut" en kan je soms terugvinden als een % van de RGB color-space. Dit scherm kan bv. 109% van het (Adobe standaard) RGB spectrum weergeven...

    Citaat Oorspronkelijk geplaatst door Vishnu6Dix
    in geen enkele folder kan je zien of het toestel MVA/PVA dan wel TN paneel heeft, wat wel vervelend is.
    De specs die je hier ziet bij de TV's zijn vaak wat vollediger dan deze van fabrikanten. Zo kan je de meeste modellen de kijkhoek, responstijd, contrast (dynamisch en soms ook statisch) en de helderheid vinden.
    Het type paneel staat vaak niet opgegeven, maar kan je soms wel raden a.h.v. de overige specs. De responstijd hier is 4ms wat erg laag is en lijkt te wijzen op een TN paneel. Erg duidelijk is dat echter niet...

    Op dit forum staan heel wat interessante threads over verschillende merken en modellen. De kans dat je in die threads het type paneel kan vinden is een stuk groter...

    Citaat Oorspronkelijk geplaatst door Vishnu6Dix
    Kan je je tekst wat staven met enkele praktijkvoorbeeldjes aub?
    Ik weet niet precies wat voor voorbeelden je verwacht, maar ik probeer wat:

    Voor deze Sony LCD wordt een statisch contrast opgegeven van 2000:1. In de review wordt het scherm gecalibreerd (= zó afgesteld dat het de kleuren zo realistisch mogelijk weergeeft). Nadien worden de helderheden opgemeten en komt men tot een werkelijk contrast van 703:1 (met een zwartwaarde van 0,38cd/m² +/- 0,01cd/m²) wat niet echt slecht is, maar toch minstens 2,8x minder dan wat opgegeven wordt als statisch contrast (of zelfs 25x zwakker dan het opgegeven dynamische contrast).

    Voor deze Panasonic plasma wordt een statisch contrast opgegeven van 30000:1. In de review wordt het scherm gecalibreerd en wordt nadien een werkelijk contrast van 6460:1 (met een zwartwaarde van 0,05cd/m² +/- 0,01cd/m²). Dat is een factor 4,6x zwakker dan de opgegeven waarde.

    Als je nu beiden vergelijkt, dan is het duidelijk dat het werkelijke contrast van de plasma beter is dan dat van de LCD. Je mag ook niet uit het oog verliezen dat we in het contrast voornamelijk een aanduiding zien van hoe zwart het zwart is op de TV. Als je de zwartwaarden van beide TV's vergelijkt, dan valt op dat zwarte pixels op de plasma zo'n 7,6x minder licht produceren dan die op de LCD...

    Voor redelijk degelijke reviews van TV's kan je hier terecht.

    Citaat Oorspronkelijk geplaatst door Vishnu6Dix
    En eigenlijk begrijp ik ook niet goed of de plasma's nu ook een MVA/PVA of TN of IPS paneel kunnen hebben of niet.
    Plasma is een heel andere technologie: het gaat in dat geval niet om LCD. LCD's werken door licht dat van achter het scherm komt selectief te filteren. Bij een plasma produceren de individuele pixels hun eigen licht in de nodige mate.

    Hier heb ik een ander artikel gepost waar ik dieper inga op LCD-technologie.
  7. VishnuSixDix's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    many thx voor de opheldering & antwoorden
  8. Mr. Humphries's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Dit zou iedereen voor hij een tv koopt eens moeten lezen!
  9. ABCDEFGHIJKLMNO's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Mooie uitleg! Op avsforum vind je verschillende testen en keer op keer komen de Pioneer Kuro's er goed uit; of de Panasonic V10 voor contrastwaarden
    Geef mij maar de Panasonic 50V10
  10. Trebby's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Zeer interessante uitleg. Zeer nuttig in het zoeken naar een nieuwe Plasma TV voor mij!
  11. Tribal's schermafbeelding
    • |
    • permalink
    Toch enkele opmerkingen. TN panelen worden niet gebruikt in LCD tv's (enkel pc monitors tot 24"). S-PVA panelen (Sony, Samsung) zijn minstens 8bit RGB (24bit) en zelfs 10bit RGB (30bit) voor de betere, Samsung geeft hierom trend wel geen specs over vrij, maar Sony wel (en deze delen de panelen). Maar imho is dit verwaarloosbaar er is geen enkel bron (BRD = 8bit) die dat weergeven. De nieuwe IPS panelen (zoals gebruikt in de LG SL9000) zijn voorlopig toch geen aanrader, hebben nog steeds problemen met de zwartwaarde en nu blijkt de kijkhoek (grote voordeel vroeger) ook verminderd ?

Trackback-signaleringen

Totaal aantal trackback-signaleringen 0
Trackback-link: